منبع تحقیق با موضوع دوران باستان

پیشگیری و معالجه سندرم روده تحریک پذیر به اثبات رسیده است. گیاه مذکور دارای اثرات ضد التهاب، ضد درد، ضد نفخ، قاعده آور، تب بر و ضدعفونی کننده نیز می باشد. همچنین اسانس گیاه دارای اثرات ضد باکتریایی و میکروبی است (ایزدی و همکاران، 1388).
نعناع فلفلی در درمان بیماری های التهابی روده، نارساییهای کیسه صفراوی و مشکلات کبدی نیز استفاده می شود (فلمینگ28 و همکاران، 2004) . عمده ترین ترکیب تشکیل دهنده اسانس نعناع فلفلی منتول است و منتول در تهیه انواع شیرینی، صنایع غذایی، لوازم آرایشی، عطرسازی، تولید خمیر دندان ها، دهان شویهها و فرآوردههای دارویی مورد استفاده قرار میگیرد (کویل29 و همکاران، 2000). همچنین منتول به عنوان یک ترکیب ضدعفونی کننده قوی میباشد(آوانگ30 و همکاران، 1998).
2-1-4-6- ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی اسانس نعناع فلفلی
اسانس نعناع این گونه(M.piperita )از سرشاخههای گلدار آن توسط تقطیر با آب یا بخار آب استخراج می گردد. در حالت تازه بی رنگ است و طعم تندی دارد، ولی به مرور زمان رنگ زرد مایل به سبز پیدا می‌کند و طعم آن در صورت رقیق شدن مطبوع میگردد. در آب به مقدار بسیار کم حل میشود به طوریکه آن را معطر می سازد. وزن مخصوص ( دانسیته ) آن در دمای ?? درجه سانتیگراد نسبت به آب ?? درجه سانتیگراد از ???/0 تا ???/0 گرم بر سانتی متر مکعب تغییر میکند. برای تهیه اسانس معمولاً گیاه دو ساله که حاوی اسانس بیشتری است مورد استفاده قرار میدهند. از جمله ترکیبات موجود در اسانس نعناع فلفلی میتوان: منتول، سینئول، اوسمین، کاریوفیلن، پیپرتون، ایزومنتول، فیتول، توکرفولها، بتائین، تانن و کارون و… اشاره نمود (امیدبیگی، 1384).
2-1-4-7- استفادههای دارویی
در حال حاضر در ایران از اسانس نعناع گونه piperita همراه دیگر گونه های گیاهی در ساخت داروهای گیاهی زیر که در کشور ایران به ثبت رسیده است، استفاده میشود. برای مثال قرص مکیدنی آلتادین (موارد مصرف: التهابهای مخاط گلو و دهان )، قرصهای روکش دار آلیکوم ( موارد مصرف: پایین آورنده فشار و چربی خون، ضد تصلب شرایین، ضد نفخ، اشتها آور )، گرانول پلانتاژل (موارد مصرف: اسهالهای ساده )، قرص درگلیس ( موارد مصرف: درمان زخم معده و زخم اثنی عشر، گاستریت و نفخ معده )، پودر کارامین ( موارد مصرف: اختلالهای هضم همراه نفخ )، شربت کاراوی میکسچر( موارد مصرف : دل درد نوزادان و اختلالات گوارشی در کودکان )، قرص مکیدنی ماسومنت ( موارد مصرف: التهاب گلو در سرماخوردگیها و سرفه )، قرص جویدنی مانت ( موارد مصرف: اسپاسمهای دستگاه گوارش، نفخ معده و به عنوان خوشبو کننده دهان )، ژل منتاژل ( موارد مصرف: قارچ کچلی لای انگشتان پا و کشاله ران، ضد خارش و سوزش، گزیدگیها و سوختگیهای سطحی ) میباشد (امیدبیگی، 1384).
2-1-4-8- استفادههای غذایی
اسانس نعناع در صنایع غذایی، بهداشتی و آرایشی، شیرینی پزی، نوشابه سازی و تولید ادویه مورد استفاده قرار میگیرد. نعناع فلفلی به دلیل خواص چاشنی و بادشکنی آن با دیگر گیاهانی که برای تولید چای استفاده میشوند در ارتباط است. از اسانس نعناع فلفلی برای تهیه آبهای معطر یا محلول های الکلی نیز استفاده میشود. در اهواز کنار بستههای خرما شاخه ای از نعناع قرار میدهند که از کرم زدگی آن جلوگیری نماید. اسانس نعناع را در شیرینی پزی جهت ساخت و تهیه قرص نعناع به کار میبرند که بسیار مطبوع و در عین حال ضد کرم روده است (امیدبیگی، 1384).
2-1-4-9- نیازهای اکولوژیکی نعناع فلفلی
وقتی در مورد گونه M.piperitaدر کشورهای نیمکره شمالی مطالعه میشود، مشخص میگردد که درصد منتول در این گونه از ?? تا ?? درصد ومنتول از ?? تا ?? درصد در سنین مختلف گیاه متغیر است و همچنین مقدار استرهای آن نیز از ? تا ?? درصد متفاوت بوده استاگر برگهای نعناع ?? الی ?? روز زودتر یا دیرتر از موعد مقرر جدا شوند، مقدار منتول آنها تا?? درصد تغییر مییابد. در ضمن مطالعاتی که روی همین گونه در کشورهایی که آب و هوای گرم و خشک دارند، نشان میدهد که ترکیب اسانس تغییر کرده به مواد دیگر تبدیل شده است. به عنوان مثال، در همین گونه، منتول به نئومنتول )??/??درصد ) و منتول به پیپریتون (??/?? درصد ) تبدیل شده است. این پدیده نشان میدهد که دما باعث ناپایداری ترکیبهای مونوترپنوئیدی در گیاه میشود. با بررسی مقاله های ارائه شده نشان داده شده است که وقتی هوا گرم است درصد منتول در گیاه زیاد است و وقتی هوا سرد میشود، درصد آن پائین میآید و در مورد منتول برعکس میشود. همچنین نتایج بدست آمده از دوره شروع رشد گیاه نشان میدهد که ترکیبهای مونوترپنوئیدی در اسانس مختلف هستند. برگهای جوان ترکیبهای منتو فوران، پولگون و منتول دارند، بعد از مدتی منتول ترکیب اصلی میشود و ترکیب اول در برگ از بین میرود. بعدها در اثر سرما منتول افزایش و منتول کاهش پیدا میکند. در اروپا با توجه به شرایط آب و هوایی منطقه رشد خوبی دارد و در مورد کشت این گونه در ایران باید مناطقی را که از نظر شرایط آب و هوایی مشابه اروپا است برای کشت اینگونه در نظر گرفت، مانند مناطق کوهستانی و مناطق سردسیر تا منتول آن در اثر گرما تغییر نکند (امیدبیگی، 1384).
2-1-4-10- کشت و تکثیر نعناع فلفلی
تکثیر این گیاه منحصراً از راه ساقههای خزنده که ایجاد جوانه و ریشه های نابجا میکنند، صورت می‌گیرد. پرورش این گیاه در هر زمینی میسر است، مشروط بر آنکه زیاد رسی نبوده و کمی آهک نیز همراه داشته باشد و لذا زمین مورد نظر باید نسبتاً مرطوب، سست و نرم بوده ودر محلی آفتابگیر یا نیمه سایه، گرم و محفوظ در برابر باد قرار داشته باشد. برای کشت نعناع از نشاء بوتههایی که ??-?? سانتیمتر طول و ? تا ? برگ دارند ویا ریشههای جانبی که ?? تا ?? سانتیمتر طول و ? تا ? جوانه دارند. گونهMenthapiperita نتیجه تلفیق بین دو گونهMentha aquatica و گونهMentha viridis است ولی تفاوت این دو گونه در این است که بذر آنها بارور نیست بنابراین دو گونه نعناع فاقد تکثیرجنسی هستند و بقا یا پایایی آن به کمک تکثیر رویشی، یعنی نمو ساقه خزنده انجام میگیرد. نعناع فلفلی گیاه مقاوم و سازگار بوده، میتواند در آب و هوای مرطوب رشد نماید و خود را با آب و هوا و تغییرات آن به خوبی سازگار کند. از نظر شرایط خاک ریشههای نابجا نعناع در خاک‌های مرطوب و حاصلخیز هوموسی بهتر تشکیل شده و گیاه در چنین شرایطی بهتر می روید و برگهای آن لطیف تر میشود. در نقاطی که آب و هوای خشک دارند عطر و طعم گیاه تندتر میشود (امیدبیگی، 1384).
2-1-5 – اسانسهای گیاهی
اثر گیاهان معطر و ادویهها در نگهداری و پیشگیری از فساد مواد غذایی از دوران باستان برای انسان به خوبی شناخته شده بود به طوری که برای بهبود عطر و طعم غذاها و حفظ و نگهداری آنها به مدت طولانی از مقادیر زیاد ادویه همراه با نمک استفاده میشدهاست. تا قبل از قرن 19 میلادی استفاده از منابع طبیعی و عمدتاً گیاهان از راههای اصلی درمان بیماری بودهاست. ادویه ها، گیاهان دارویی و اسانسها و عصارههای آنها درجات متنوعی از فعالیت زیستی را دارا میباشد. از میان 70 ادویهای که رسماً به عنوان افزودنیهای غذایی شناخته شدهاند، فعالیت ضدمیکروبی تعداد زیادی از آنها به اثبات رسیده است و معمولاً غلظت ترکیبات ضدمیکروبی ادویههای مورد استفاده به حدی است که تاثیری روی ویژگیهای حسی مواد غذایی نمیگذارد ( زهرایی و همکاران، 1384؛ آورلی و همکاران، 1992).
به عبارت دیگر ادویهجات و سایر چاشنیها با توجه به غلظت مورد استفادهشان اثر مهارکنندگی شدید ندارند، اما ممکن است به سایر عوامل موثر در جلوگیری از رشد میکروارگانیسم موجود در مواد غذایی کمک کنند. اثر ادویههای مختلف با توجه به منشاء تازگی، خردشدن یا نشدن آنها متفاوت است.اثر بازدارندگی عصارههای حاصل از ادویهها نسبت به ادویههای خرد شده بیشتراست. در سالهای اخیر تحقیقات زیادی برای ارزیابی آثار میکروبی انواع اسانسها، عصارهها و ادویهها صورت گرفته است که حاکی از قدرت و توانایی این ترکیبات در ممانعت از رشد دامنه وسیعی از میکروارگانیسمهای بیماریزا و عامل فساد در مواد غذایی میباشد.از آنجا که این ترکیبات کاملاً طبیعی هستند، زیان آنها برای سلامت انسان و محیط بسیار کمتر از مواد نگهدارنده شیمیایی میباشد(مرتضوی وهمکاران، 1384).
2-1-5 -1- مکانیسم عمل اسانسها و عصارهها در جلوگیری از رشد میکروارگانیسمها
اگر چه مطالعات زیادی بر خصوصیات ضدمیکروبی اسانسها و ترکیباتشان انجام شدهاست اما جزئیات مکانیسم عمل آنها به طور کامل مورد بررسی قرار نگرفتهاست.ساختمان شیمیایی هر یک از ترکیبات اسانسها بر نحوه عمل و فعالیت ضد میکروبی آنها تاثیر میگذارد.از زمانی که مشخص شد ترپنهای موجود در اسانس‌های گیاهی عوامل ضدمیکروبی اولیه هستند، مکانیسم عملی مشابه به این ترکیبات به آنها نسبت داده شد. بسیاری از ترپنهای بسیار فعال مانند اوژنول، تیمول، کارواکرول و… بطور طبیعی ساختمان فنلی دارند، بنابراین معقول به نظر میرسد که نحوه فعالیت آنها مرتبط با ساختمان فنلی شان باشد. اهمیت حضور گروههای هیدروکسیل در ترکیبات فنلی به اثبات رسیده است.بهطور کلی میزان بازدارندگی اسانسها را میتوان به حضور یک حلقه آروماتیک متصل به یک گروه قطبی نسبت داد.وجود گروه هیدروکسی فعال باعث شدهاست که این ماده بتواند به آسانی با جایگاههای فعال آنزیمها، باندهای هیدروژنی تشکیل دهد (بارت31 و همکاران، 2004؛ بوچات32 و همکاران، 2001؛ کانلو33 و همکاران، 2003؛ کارامان34 و همکاران، 2002).
به طور کلی روش عمل اسانس به غلظت آن وابسته است. غلظتهای پایین از فعالیت آنزیمهای مربوط به تولید انرژی ممانعت میکند در حالی که مقادیر بالای اسانس موجب رسوب پروتئینها میگردد.با این وجود نامشخص است که آیا تخریب دیواره سلولی مربوط به مقدار ترکیبات ضدمیکروبی است که سلول در معرض آنها قرار میگیرد و یا تاثیر اسانسها در ابتدا موجب یک تخریب کوچک میگردد و سپس تخریب دیواره سلولی ایجادمیشود (کانلو و همکاران، 2003).
یکی از خواص مهم اسانسها و ترکیبات آنها خاصیت آبگریزی میباشد که آنها را قادر میسازد دیواره سلولی باکتریها یا دیواره میتوکندریها را تجزیه کنند و باعث تخریب سلولی و نفوذپذیری بیشتر سلولها شود.مهاجرت یونها و دیگر محتویات سلولی نیز میتواند اتفاق بیفتد و کم شدن زیاد محتویات سلول باکتری و یا خروج مواد حساس و یونها منجر به مرگ باکتری خواهد شد (بارت و همکاران، 2004).
معمولاً اسانسهایی که قویترین خاصیت ضدباکتریایی را در برابر میکروارگانیسمهای عامل مسمومیت غذایی دارند شامل درصد زیادی از ترکیباتفنلی هستند.لذا به نظر میرسد که مکانیسم عمل آنها مشابه دیگر ترکیبات فنلی باشد.این ترکیبات معمولاً موجب اختلال در غشاء سیتوپلاسمی، شکستن و از هم گسیختن نیروی حرکتی پروتون، جریان الکترونی و انتقال فعال و منعقد شدن محتویات سلول میشود (بارت و همکاران، 2004؛ بوچات و همکاران، 2001).
اجزاء اسانسها همچنین روی پروتئینهای موجود در غشاء سیتوپلاسمی اثر میگذارند.آنزیمها از قبیل آتپاز35در غشای سیتوپلاسمی جای گرفتهاند و به وسیله مولکولهای چربی در مرز غشاء وارد شده اند. دو طریق پیشنهاد شده است که به وسیله آن هیدروکربنهای حلقوی میتوانند عمل کنند. در ابتدا مولکولهای هیدروکربن چربی دوست میتوانند در یک لایه درون چربی تجمع پیدا کنند و واکنش چربی – پروتئین را از شکل طبیعی خارج کنند پس واکنش مستقیم ترکیبات چربی دوست با قسمتهای آب گریز پروتئین ها ممکن میگردد(بارت و همکاران، 2004). برای مثال مشخص شده است

مطلب مرتبط :   پایان نامه با واژگان کلیدیآداب و رسوم، مفهوم وجود، نقشه راه

دیدگاهتان را بنویسید