مهر ۱۰, ۱۳۹۹

پایان نامه رایگان درمورد آموزش مهارت، جامعه آماری، روش نمونهگیری، روش پژوهش

دوست و همکار عزیزم، خانم وحیـده شاه‌حسینی، که بی‌هیچ چشمداشتی از ابتدای مسیر انجام این پایان‌نامه، هرچه درتوان داشته فروگذارنکرده و قطعاً بدون همفکری و حضور فداراکارانه و دلسوزانه‌اش، این پروژه به نتیجه مطلوب نمی‌رسید.
خانم سیده بهار زندرضوی خصوصاً به‎جهت زحمتی که در تدوین فیلمی کوتاه برای انجام مصاحبه‌های پایان‌نامه کشیدند.
خانم فـرزانه شهرتاش که مرا با روش «فلسفه‌برای‌کودکان» آشنا نمودند و منابع معتبر و درخور توجه‌ِ این موضوع را در اختیارم قرار دادند ،آقای محمد گودرزی که گفتوگو با ایشان نگاه مرا به آموزش کودکان ژرفتر ساخت و همچنین سایر همکارانِ آموزش «فلسفه‌برای‌کودکان»، به ویژه خانم نرگس کریمی که درخصوص مشاهـده کلاس‌هایشان کمال همکاری را با من داشتند.
دانشآموزان کلاس «فلسفه برای‌کودکان» در مدارس سما ۱ پسران و دختران ، صالحین،سرمد،سلمان‌فارسی و شهیـد هاشمی‌نژاد که گفت‌وگوهای کندوکاوی آنها اشتیاق به یافتن حقیقت را در آدمی زنده می‌کند.
اساتید بزرگواری که با ایشان مصاحبـه نمودم و با دقت نظـر پاسخ سؤالاتم را دادند و به غنای این کار افزودند.
خانم‌ها زهـره آشوری، آفاق وداد، مهتاب عضـدانلو، مژگان فراهانی به پاس دوستی و همـراهی‌شان
و همه کسانی که دعای خیـر و گفت‌وگو با آنها، گره‌های فکری بسیار مرا می‌گشود، شاید حتی بی‌آنکه بدانند!

پیشگفتار
«رایزنی کنید تا اندیشه صواب پدید آید
و نظرات را همانند به‌هم زدن مَشک برای گرفتن کره،
به‌هم زنید تا آرای صحیح و استوار حاصل آید.۱»
امام علی (علیه ‌السلام)، شرح غرر الحکم،‌ ج ۲،‌ ص ۲۶۶

خوب است، کمی به روابط میان فردی و تعاملات خود بیندیشیم. آخرین باری که به حرفهای شما گوش کرده‌اند، کی بود؟ به زمانی بیندیشید که چند تن را در حال صحبت کردن پیرامون مسئلهای دشوار مشاهده کردید؛ گفت‌وگوی آنها چگونه پیش رفت؟ آیا توانستند عمق مطالب یکدیگر را بشکافند؟ آیا به تفاهمی مشترک دست یافتند که ماندنی باشد؟ یا اینکه افراد چوبی و مکانیکی بودند و هریک فقط درباره نگرانیها و احساسات خود واکنش نشان میدادند و صرفاً آن را مدنظر قرار میدادند؟ یا اینکه تنها آنچه را موافق نظرات از قبل شکل‌گرفته خودشان بود، میشنیدند؟ ما علیرغم نیت خیرمان، اکثراً در طول گفتوگو، منتظر اولین فرصتی هستیم تا اظهارات و عقاید خود را ارائه دهیم و هنگامی که بحث داغ میشود، آهنگ گفت‌وگوهایمان شبیه جنگ مسلحانه خیابانی میشود.
آتش این نوع تعاملات و کنشهای فردی به خرمن سکون و روزمرگی دنیای معاصر نیز تسری یافته است. اگر اندکی به اخباری که روزانه از سراسر جهان میشنویم، بیندیشیم، درمی‌یابیم که پدیدههای شومی چون داعش، طالبان و جنگ‌های منطقهای، آتش زدن مساجد در فرانسه، اسیدپاشی و… محصول همین دنیای مدرن است. اما چرا در آستانه هزاره سوم، تأکید بر هویت خویشتن باید با نفی هویت‌های دیگر قرین باشد؟ آیا جوامع ما، تنها به دلیل تفاوت در دین، زبان، ملیت و عقیده انسان‌هایی که در آن زندگی می‌کنند تا ابد گرفتار تنش‌ها و فوران خشونت‌های مرگبار، از حمله‌های انتحاری تا نسل‌کشی خواهد بود؟ قطعاً نمیتوان نقش دولتهای سرکوبگر و استعمار‌طلب را در این اتفاقات نادیده گرفت؛ اما بهنظرم این همه اختلاف و حتی بحران در جهان، بیشتر از آنکه ناشی از نقطه نظرات متفاوت باشد از عدم توانایی انسانها در اجرای صحیح گفتوگو و رسیدن به تفاهم نشئت میگیرد.
اما حلقه گم شده در گفتوگوهای ما چیست؟ آیا یک ویژگی ذاتی از خرد وحکمت است که فقط در برخی از ما یافت میشود یا ناشی از آن است که نمی‌دانیم چگونه با هم بیندیشیم وگفتوگو کنیم؟
البته می‌دانم واقع‌بینانه نیست از همه انسانها انتظار داشته باشیم یک‌ شبه عادات کلامی خود را تغییر دهند، اما مهم است که تلاشمان را هرچند کوچک، برای گسترش فرهنگ گفتوگو به کار گیریم. بر این اساس، تمام دغدغه و تلاش من برای نوشتن این پایاننامه همین بوده است که راهکاری عملیاتی برای گسترش درک متقابل و اندیشیدن درست در جامعه معرفی شود.
«وقتی دریچه‌های ادراک بازتر شوند، همه‌چیز در نظر انسان آنچنان جلوه می‌کند که هست؛ بی‌پایان، اما انسان چنان خود را محصور کرده است که همه‌چیز را فقط از شکاف باریک غار خود می‎بیند»۲

فهرست مطالب

شماره صفحه
عنوان
ت
چکیده پژوهش
ح
پیشگفتار

فصل ۱: کلیات پژوهش
۱
۱-۱ طرح مسأله
۴
۱-۲ ضرورت و اهمیت موضوع پژوهش
۴
۱-۲-۱ ضرورت نظری
۵
۱-۲-۲ ضرورت عملی
۶
۱-۳ اهداف پژوهش
۶
۱-۳-۱ هدف اصلی پژوهش
۶
۱-۳-۲ هدفهای فرعی پژوهش
۶
۱-۴ پرسش بنیادین پژوهش
۶
۱-۴-۱ پرسشهای فرعی پژوهش
۷
فصل ۲: مبانی نظری پژوهش
۸
بخش یکم: گفت‌وگو و ارتباطات میان‌فردی
۸
۲-۱-۱ واکاوی مفهوم «گفتوگو»
۱۰
۲-۱-۱-۱ تفاوت گفت‌وگو با سایر ژانرهای مشابه
۱۰
• گفتوگو و مذاکره
۱۰
• گفتوگو و گپ و صحبت
۱۱
• گفتوگو و مناظره
۱۱
• گفتوگو و مباحثه
۱۲
• گفتوگو و گفتمان
۱۳
۲-۱-۱-۲ شرایط و پیشزمینههای گفتوگو
۱۳
• شرایط درونی
۱۴
• شرایط بیرونی
۱۴
۲-۱-۲ نظریههای گفتوگویی در ارتباطات میان‌فردی
۱۵
۲-۱-۲-۱ گف
توگوی سقراطی (نمونهای از گفتوگوی انتقادی)
۱۷
• انواع سه‌گانه بحث سقراطی
۱۷
* پرسشگری خودجوش یا برنامه‌ریزی نشده
۱۸
* پرسشگری اکتشافی
۱۸
* متمرکز یا هدفمند
۱۹
۲-۱-۲-۲ نظریه گفتوگویی دیوید بوهم (نمونهای از گفتوگوی خلاق)
۲۱
• آرمان گفت‌وگو از منظر بوهم
۲۱
۲-۱-۲-۳ نظریه گفتوگویی مارتین بوبر(نمونه‌ای از گفتوگوی مراقبتی)
۲۳
۲-۱-۲-۴ نظریه گفتوگویی ویلیام اسحاق (گفتوگوی اندیشمندانه و بازاندیشانه)
۲۴
• چالش گفتوگو
۲۶
• میدانهای گفتوشنودی
۲۶
* میدان اول: میدان بیثباتی (حفظ ادب در فضای گفت‎وگو)
۲۶
* میدان دوم: تنش در میدان (اختلال در فضای گفتوگو)
۲۷
* میدان سوم: تحقیق در میدان و شکوفایی گفتوگوی اندیشمندانه
۲۸
* میدان چهارم: خلاقیت در میدان (گفتوگوی زاینده)
۲۸
* ویژگی‌های مختلف برای سکوت در چهار فضای میدان گفتوگویی
۲۹
۲-۱-۲-۵ مفاهیم مشترک در نظریات گفت‌وگویی مذکور
۲۹
• ایجاد فضای مناسب برای گفت‌وگو
۲۹
• تسهیلگر و راهنمای بحث
۳۰
• گوش دادن
۳۲
• احترام گذاشتن
۳۳
• تعویق قضاوت
۳۳
• ابراز کردن
۳۴
بخش دوم: گفت‌وگو و یادگیری
۳۴
۲-۲-۱ جایگاه گفتوگو در نظام آموزش و پرورش
۳۵
۲-۲-۲ گفتوگوی رهایی‌بخشِ پائولو فریره
۳۸
۲-۲-۳ برنامه آموزشی«فلسفه‎برای‎کودکان»
۳۹
۲-۲-۳-۱ جان دیویی
۴۰
۲-۲-۳-۲ ویگوتسکی(رویکرد اجتماعی- فرهنگی رشد)
۴۲
• زبان و تفکر
۴۳
• منطقه تقریبی رشد
۴۵
۲-۲-۳-۳ یادگیری مشارکتی
۴۶
• یادگیری به عنوان کندوکاو
۴۷
• حلقه کندوکاو یا اجتماع پژوهشی
۵۲
۲-۲-۳-۴ تفکر زیربنای گفت‌وگوی کندوکاوی
۵۲
• تفکرانتقادی در گفتوگوی کندوکاومحور
۵۴
* تفکر انتقادی با میانجی گفتوگو
۵۶
• تفکر خلاق در گفتوگوی کندوکاومحور
۵۶
* تفکر خلاق با میانجی گفتوگو
۵۸
• تفکر مراقبتی، روحِ گفتوگوی کندوکاومحور
۶۱
۲-۲-۳-۵ ارزشیابی
۶۲
۲-۲-۴ مفهوم«کودکی»
۶۵
بخش سوم: کنش مبتنی بر تفاهم؛ محصول گفتوگو
۶۵
۲-۳-۱ کنش ارتباطی هابرماس
۶۹
۲-۳-۱-۱ وضعیت آرمانی گفتار و اخلاق گفتوگو
۷۰
بخش چهارم: پیشینه پژوهش
۷۰
۲-۴-۱ پژوهشهای داخلی
۷۰
۲-۴-۱-۱ پایاننامههای علوم تربیتی مرتبط
۷۱
• پایان‌نامه‌های پیرامون «فلسفه‎برای‎کودکان»
۷۵
۲-۴-۱-۲ پایاننامههای با موضوع گفت‌وگو در بستر علوم اجتماعی و ارتباطات
۷۷
۲-۴-۱-۳ پایاننامههای با رویکرد میان‌رشته‌ای
۷۸
۲-۴-۲ پژوهشهای خارجی
۷۸
۲-۴-۲-۱ پژوهشهای مرتبط با «فلسفه‎برای‏کودکان»
۷۹
۲-۴-۲-۲ سایر پژوهش‌های مرتبط
۸۲
بخش پنجم: چارچوب مفهومی پژوهش
۸۴
• مدل مفهومی
۸۶
فصل ۳: روش پژوهش
۸۷
۳-۱ روش پژوهش
۸۸
۳-۱-۱ مشاهده همراه با مشارکت
۸۹
۳-۱-۱-۱ مراحل مشاهده همراه با مشارکت
۹۰
۳-۱-۲ تحلیل مکالمه
۹۲
۳-۱-۲-۱ روش اجرای تحلیل گفت‌وگو
۹۵
• سازوکار نوبت‌گیری
۹۵
• سازوکار توالی و طراحی نوبت
۹۶
• انتخاب واژگان و تأثیر آن بر شفافیت گفتار
۹۶
• سازوکار اصلاح
۹۶
• سازمان ساختار
۹۶
۳-۱-۲-۲ تحلیل مکالمه و تفاوت آن با سایر رویکردها نظیر تحلیل گفتمان
۹۷
* تفاوت‌های اصلی تحلیل مکالمه با سایر رویکردها از نظر«تن هاو»
۹۷
۳-۱-۳ مصاحبه متمرکز
۹۸
۳-۱-۳-۱ مؤلفههای مصاحبه متمرکز
۹۹
۳-۲ جامعه آماری، روش نمونهگیری و حجم نمونه
۹۹
۳-۲-۱ جامعه آماری
۹۹
۳-۲-۲ روش نمونهگیری و حجم نمونه
۱۰۰
۳-۳ رویه گردآوری دادهها
۱۰۰
۳-۴ پایایی و روایی پژوهش
۱۰۱
۳-۴-۱ پایایی و روایی در دادههای کیفی
۱۰۲
۳-۵ فنون مورد استفاده برای تجزیه و تحلیل دادهها
۱۰۳
فصل ۴: یافته‌های پژوهش
۱۰۴
بخش اول: توصیف و تفسیر مشاهدات همراه با مشارکت
۱۰۴
۴-۱-۱ روند اجرای گفتوگوی کندوکاوی در کلاسهای «فلسفه‌برای‌کودکان»
۱۰۷
۴-۱-۲ تحلیل مکالمه و مشاهدات همراه با مشارکت
۱۰۷
۴-۱-۲-۱ گفتوگو پیرامون مفهوم «درستی و نادرستی»
۱۲۷
۴-۱-۲-۲ گفتوگو پیرامون چیستی مفهوم «زمان»
۱۴۰
۴-۱-۲-۳ گفتوگو پیرامون چیستی «هنر»
۱۵۴
۴-۱-۳ مفهوم‌سازی مهارت‌های مشاهده شده در گفت‌وگوی کندوکاوی
۱۵۴
۴-۱-۳-۱ الگوی تعامل کندوکاوی
۱۵۴
• گوش دادن فعالانه
۱۵۵
• مشارکت در بحث
۱۵۶
• احترام گذاشتن
۱۵۷
• پیوند و انسجام بحث
۱۵۸
• خودتصحیحی
۱۶۱
• بررسی اختلاف نظر
۱۶۲
۴-۱-۳-۲ مهارتهای استدلالی و مفهومی
۱۶۲
• دلیل آوردن
۱۶۳
• شفاف‌سازی معانی
۱۶۴
• مثال زدن
۱۶۵
• تمایز قائل شدن
۱۶۶
• بررسی پیامدها و پیش‌فرض‌ها
۱۶۸
• جمع‌بندی جداول الگوهای کندوکاو و مهارت‌های استدلالی و مفهومی
۱۷۰
۴-۱-۳-۳ مهارتهای ارتباط غیرکلامی
۱۷۳
بخش دوم: توصیف و تفسیر یافتههای مصاحبه متمرکز
۱۷۳
۴-۲-۱ ضرورت و کارکرد آموزش گفتوگوی کندوکاوی
۱۷۹
۴-۲-۲ نقش یادگیری و اجرای گفتوگو در توسعه جوامع
۱۸۴
۴-۲-۳ زمینههای فرهنگی و اجتماعی تضعیف‌کننده آموزش مهارتهای گفتوگویی
۱۸۷
۴-۲-۴ زمینههای فرهنگی و اجتماعی تقویت‌کننده آموزش مهارتهای گفتوگوی
۱۸۹
۴-۲-۵ فراگیری و عمومیت بخشی آموزش مهارتهای گفتوگویی در سطح جامعه
۱۹۱
۴-۲-۶ تفسیر کنشهای مشاهده شده در ف
یلم توسط مصاحبه‎شوندگان
۱۹۵
فصل ۵: جمع‌بندی و نتیجه‌گیری
۱۹۶
۵-۱ جمعبندی پژوهش
۱۹۷
۵-۱-۱ مشاهدات و تحلیل گفت‌وگوها
۱۹۸
۵-۱-۲ مصاحبه متمرکز
۱۹۹
۵-۲ نتیجهگیری
۲۰۱
۵-۳ موانع و مشکلات پژوهش
۲۰۲
۵-۴ پیشنهادهای پژوهش
۲۰۳
منابع و مآخذ
۲۰۴
منابع فارسی
۲۰۹
منابع انگلیسی
۲۱۱
پیوست
۲۱۲
پروتکلهای مشاهده کلاس «فلسفه‎برای‌کودکان»
۲۱۸
قرارداد پیاده‌سازی تحلیل مکالمه
۲۲۰
اسامی مصاحبه‌شوندگان و کد اختصاص یافته به آنها
۲۲۲
لیست بازیابی داده‌ها
۲۳۱
چکیده انگلیسی

فهرست جداول

۴۱
جدول(۲-۱): تقاوت دیدگاه پیاژه و ویگوستکی به آموزش کودکان
۵۳
جدول(۲-۲): طبقه‎بندی تفکر بلوم
۵۵
جدول(۲-۳): ارتقا مهارت‎های فکری با میانجی گفت‎وگو
۶۶
جدول(۲-۴): انواع کنش از منظر هابرماس
۱۰۹
جدول(۴-۱): تحلیل گفت‌وگوی کلاسی پیرامون مفهوم «درستی»
۱۲۸
جدول(۴-۲): تحلیل گفت‎وگوی کلاسی پیرامون چیستی «زمان»
۱۴۱
جدول(۴-۳): تحلیل گفت‎وگوی کلاسی پیرامون چیستی «هنر»
۱۵۴
جدول(۴-۴): مفهوم‎سازی گوش کردن