یه یا دو روز قبل از برگزاری کنفرانس پیشرفت دهندگان گوگل، ساختمون واسه واحد اجناس و تکنولوژیای پیشرفته این شرکت خوب نشون می داد که به زودی اتفاقی بسیار مهم رخ میدن؛ قرار گرفتن پرچم دزدان دریایی در داخل سرویسای بهداشتی و تابلو بزرگی که به همه یادآوری می کرد بعد از تموم شدن جلسات تخته های سفید رو پاک کنن فقط بخشی از تغییرات محسوس در این ساختمون بودن.

یه روز قبل از برگزاری کنفرنس پیشرفت دهندگان هم اگه فرد ناشناس ای در راهروهای این ساختمون دیده می شد کارکنان با کنجکاوی به اون نگاه می کردن و می خواستن هر طور که شده دلیل حضور اونو در محل بدونن.

اما بذارین به اون روز برگردیم. Rick Osterloh فردی که تازه سمت ریاست واحد سخت افزاری این واحد رو در اختیار گرفته لبخند بر لب از ساختمون خارج می شد تا در محل برگزاری حضور پیدا کنه. در سالن کنفرانس، تخته های سفید همه جا خودنمایی می کردن و تنها یه جمله روی همه اونا دیده می شد با این مضمون: «اهداف بلند».

Dan Kaufman که وقتی مدیریت واحد نوآوری دارپا رو رو دوش داشت و حالا بر کرسی ریاست واحد اجناس و تکنولوژیای پیشرفته گوگل تکیه زده همراه با سه تن از آدمایی که مسئولیت یکی از بزرگ ترین ایده های مطرح شده در گوگل یعنی پروژه آرا رو در اختیار دارن، پشت یکی از میزهای سالن نشسته ان.

محض اطلاع تون آرا همون تلفن هوشمند ماژولار گوگله که اگه در روز کنفرانس از حاضرین سالن در موردش سوال می کردین، بسیاری اونو آینده موبایل حساب می کردن؛ دستگاهی که تا ابد دووم می آورد و رویایی دیرینه رو رنگ واقعیت خواهد بخشید.

از وقتی که گوگل این محصول رو به عموم معرفی کرد تا به امروز حدودا یه سالی می  گذره و از اون موقع خیلی چیزها تغییر کرده. اما ماموریت کلی این پروژه همونطور دست نخورده باقی مونده. حال ماموریت چیه؟ ساخت اسمارت فونی از قطعات قابل تعویض که بتونین به صورت آنی با قطعه ای دیگه جابجایشان کنین و موبایلی رو بسازین که دقیقا با خواسته هاتون برابری می کنه. مثلا بتونین یه ماژول دوربین با زوایه واید رو به اون اضافه کنین و وقتی که در طبیعت هستین از سوژهای مورد نظرتون عکس بگیرین؛ ماژول واید رو درآورده و جاش رو به نوع تله فوتو بدین و واسه فیلمبرداری از بازی فوتبال مورد علاقه تون از داخل استادیم باتری بزرگ تری رو به بدنه اضافه کنین یا اینکه صفحه نمایش رو با یه جور از  که جوهرهای الکترونیکی استفاده میکردن جایگرین کنین تا شب هنگام خیلی راحت بتونین با موبایل خود بخونین.

در واقع ایده اصلی اینه که کاربر بتونه ماژولای جور واجور موبایل رو خیلی راحت تعویض کرده و اینطوری عمر اسمارت فون خود رو بالا ببره. در این صورت عمر به درد بخور دستگاه ها به جای دو سال به ۵ سال می رسه و نکته مهم تر اینکه از اندازه پسماندهای الکترونیکی هم خیلی کم می شه.

اما موضوع یا بهتر بگیم مانعی که پیش روی تحقق این ایده قرار داشت چگونگی عملیاتی ساختن پروژه ساخت این محصول بود نه چیستی اون. در زمان برگزاری کنفرانس پیشرفت دهندگان گوگل Rafa Camargo مدیر فنی پروژه آرا محصول تولید شده اش رو به جمعی از خبرنگاران نشون داد. اون اول موبایل مشکی رنگی که روی میز سفید مقابلش قرار داشت رو بلند کرد، اونو چرخونه و روی دکمه پاورش اشاره کرد.

موبایل روشن شد. در مرحله بعد، اون یه ماژول دوربین رو از روی میز برداشت، اونو درون بدنه موبایل قرار داد و اپلیکیشن دوربین دستگاه رو باز کرد و به سرعت یه عکس روشن و با کیفیت با اون گرفت و گفت: اینم دوربین شما، به صورت به طور کامل زنده!

همونطور که گفته شد، ماژول دوربین کار می کرد. بعد از چند سال شکست و شکست و سکوتی که به وجود اومده به وسیله نگرانی مدیران و دست اندرکاران پروژه آرا بود، این تلاش موفقیت خود رو ثابت کرد. جالبه بدونین که الان حدود ۳۰ نفر در داخل واحد اجناس و فناوریای پیشرفته گوگل از موبایل آرا به عنوان دستگاه ارتباطی اصلی شون ا استفاده می کنن.

حالا دیگه Camargo نگرانی یا اضطرابی در مورد روشن شدن موبایل تولیدی اش نداره و چیزی که بیشتر از همه فکرش رو به خود مشغول کرده جنبه زیبایی دستگاه و مسائل فرعیه. از همین رو به خبرنگاران میگه: لطفا توجهی به ظاهر این موبایل نکنین و همزمان دستگاه حجیمی که درون دستاش قرار داره رو به دور و بر می چرخونه و میگه: چون این یه نمونه اولیه س.

اون ادامه میده: [موبایلی که در دست من می بینین] نه یه طرح مفهومیه، نه یه ایده، بلکه فقط یه نمونه اولیه س. کیتای پیشرفت آرا هم قراره که از اواخر امسال عرضه شن و نسخه خاص مصرف کننده اونم در سال ۲۰۱۷ میلادی از راه می رسه. ما حالا کلیه قطعات کلیدی این دستگاه رو ساختیم و آرا دیگه بخشی تجربی از واحد اجناس و تکنولوژیای پیشرفته گوگل نیس. در واقع این موبایل الان واحد اختصاصی خود رو داره و حالا زمان اون رسیده که مشخص کنیم فضا واسه یه انقلاب دیگه در عرضه موبایل ایجاد شده یا خیر.

پیدا کردن نقطه شروع

گوگل می خواد با ایجاد اکوسیستمی که هرکسی امکان مشارکت در اونو داشته باشه، انگار نوآوری در میدون موبایل رو کلید بزنه. موبایل بزرگ ترین پلتفرم فناوری در تاریخ حساب می شه اما واسه ورود به این پلتفرم یا به منابع و تجربیات اپل و سامسونگ نیازه یا اینکه باید اونقدر اغواکننده باشین که این اسما روی تکنولوژی ارائه شده تون سرمایه گذاری کنن.

اتفاقی که الان در بازار اتفاق می افته اینه که دستگاه هایی آماده و حاضر با بهترین ویژگی در قابل یه موجودیت واحد به اون عرضه می شن و کاربر هم برحسب بودجه خود یا نیاز کلی اش یکی رو خریداری می کنه.

اما آرا می تونه با از این رو به اونو کردن موبایل شما این روند رو عوض کنه: این دستگاه دیگه همون محصولی نیس که هر دو سال یه بار خریداری می کنین و در مقابل یه سری از ده ها قطعه مختلفه که در صورت نیاز و ایجاد ضرورت خیلی راحت تعویض شون می کنین.

می تونین یه اسپیکر بهتر واسه موبایل تون بخرین یا اگه عاشق عکاسی هستین یه ماژول قوی دوربین رو واسه اون جفت و جور کنین که این موضوع به خودی خود فوق العاده س. اما تیم آرا واسه رسیدن به این نقطه راهی به طور کامل روشن رو طی کرد؛ اونا در جریان گوگل I/O سال قبل فقط تونستن با موبایل ابداعی خود تعدای عکس بی کیفیت بگیرن و بعد از تموم شدن کنفرانس هم خبری از اونا نشد و فقط به منتشر کردن چند توئیت ساده از فعالیت هاشون اکتفا کردن.

از اون زمان تا به امروز، Paul Eremenko مدیر تیم پیشرفت دهنده پروژه آرا گوگل رو ترک کرد. Regina Dugan که تقریبا مدیریت واحد اجناس و فناوریای پیشرفته این شرکت رو در اختیار داشت هم پست خود رو به کس دیگه ای تحویل داد تا واسه شروع پروژه ای مشابه به آرا به فیسبوک ملحق شه. گوگل که دو تن از مهرهای کلیدی خود رو از دست داده بود تلاشای سخت افزاری اش رو زیر چتر مدیریتی Osterloh ادامه داد. در داخل آرا هم، تیم دست اندرکار پروژه آزمایشات مختلفی رو روی محصول خود انجام داده و مرتبا از برنامه هاشون واسه عرضه دستگاه پایانی خبر می دادن و یکی از برنامه های عجیب شون این بود که ماژولای این موبایل رو از راه یه کامیون حمل غذا که تغییر کاربری داده بود در داخل پورتوریکو به فروش برسانند.

بعد از بررسیا و آزمایشات زیاد، اونا یه تصمیم بزرگ گرفتن: به جای اینکه تک تک قطعات موبایل رو به یه ماژول بدل کنن (از چیپست گرفته تا رم و هارد درایو) بهتره که همه این قطعات رو درون یه فریم استاندارد جای بدن. اونا به این نتیجه رسیدن که مردم به چیپست موبایل خود اهمیتی نمی دن و اصلا نمی خوان که در مورد اون فکر کنن. نکته دیگه اینکه حتی موافق بودن اون موبایلا با تموم اپلیکیشن هاشون هم براش اهمیتی نداره. کاربران فقط موبایلایی خوب با امکانات مطلوب میخوان که تموم فعالیتای ابتدایی و اصلی رو خیلی راحت براشون بکنه.

دستگاه رویایی شما

نسخه پیشرفت دهندگان آرا قراره که اواخر امسال با یه نمایشگر ۵٫۳ اینچی از راه برسه و تو یه جمله اگه بخوایم اونو توصیف کنیم می تونیم بگیم که اسمارت فونی بسیار پیشرفته س.می تونین این موبایل رو از جعبه اش خارج کنین و امیدوار باشین که روشن شه و درست مانند یه گوشی موبایل معمولی کار کنه؛ البته دستگاه یه موبایل بزرگ و قطور اندرویدی همراه با تعدادی زیاد پورته که خیلی راحت روی بدنه اش دیده می شن.

قطعاتی هم که واسه ساخت یه موبایل خوب لازم باشه، به طور کامل ارزون قیمت و مشخص هستن؛ در واقع به جای اینکه «نمایشگر» ماژول پایه و اصلی باشه، «قطعات موبایل» نقطه شروع شمان. Camargo در ادامه صحبت هاش گفت: نکته کلیدی اینجا اون هستش که کارکردی واسه این موبایل طراحی شه که روی تلفنای هوشمند امروزی وجود نداره و ما این اسمارت فون رو در اختیارتون قرار میدیم.

تو یه سال گذشته یا حتی کمی قبل تر، تیم پروژه آرا همزمان تلاش کردن که ماژولایی استاندارد واسه موبایل در دست ساخت خود تعریف کنن تا پیشرفت دهندگان بتونن کار تولید اونا رو شروع کنن. کلیدی ترین بخش روند هم بازطراحی پورتایی بود که روی بخش پشتی موبایل قرار داشتن. هر کدوم از این پورتا باید از اتصال و جدایی مرتب و دائمی پشتیبانی می کردن و وقتی دستگاهی به اونا وصل می شد اونو شارژ می کردن.

اونا واسه این منظور یه جور پورت اختصاصی رو واسه موبایل خود طراحی کردن که از یه استاندارد باز به نام UniPro پشتیبانی می کرد. دستگاه طراحی شده، شش عدد از این پورتا رو در بدنه خود جای داده که هرکدوم می تونن در هر ثانیه ۱۱٫۹ گیگابایت داده رو در هر دو جهت انتقال بدن. Richard Woolridge رئیس پروژه آرا در این باره گفت این استاندارد ارتباطی میتونه هر کاری رو به انجام برسونه و اندازه مصرف برق اون تنها یه سوم USB 3.0ه.

اگه یکی از دکمه های تعبیه شده در سمت راست بدنه این موبایل رو فشار بدین، نقشه ای از کل ماژولای دستگاه پیش روتون قرار می گیره. کافیه روی ماژول مورد نظرتون اشاره کنین و موبایل رو بچرخونین تا ماژول از جاش خارج شه. حتی می تونین واسه این منظور از راه هایی استفاده کنین که Camargo در صحبت هاش به اون اشاره کرد، یعنی به کار گیری این عبارت: OK Google, eject the camera (یعنی گوگل، ماژول دوربین رو آزاد کن!).

تفکر ماژولار

سوال مهمی که هنوز در مورد پروژه آرا هست و پاسخی واسه اون ارائه نشده اینه: چه ماژولایی قراره ساخته شن؟

Woolridgeو تیم تحت مدیریتش تحقیقات در این باره رو به محل برگزاری کنگره جهانی موبایل بردن که در ماه فوریه در بارسلون اسپانیا برگزار شد و در اونجا محصول خود رو در برابر دید کاربران بالقوه از جمله اپراتورها، شرکتای فعال در بخش فناوری، برنده های بخش مد و هرفرد دیگری قرار دادن.

اونا در جریان این اتفاق بازخوردهای خوبی رو گرفتن و واسه نمونه به این نتیجه رسیدن که دستگاه تولیدی شون به اسپیکرهای بهتر، فلاش، دنبال کننده های سلامت، پروژکتور، دکمه های میان بر واسه اپلیکیشنا، پایه و میلیونا امکان دیگه نیاز داره. یکی از افراد صاحب نظر جعبه کوچیکی رو واسه نگه داشتن لوازم آرایش نشون داد و حتی از ایده هاش در مورد مخزنی واسه نگهداری قرص گفت. اما تیم آرا همزمان روی ساخت ماژولای «استایل» هم کار می کنه؛ ماژولایی که کار خاصی انجام نمی دن و فقط دستگاه رو قشنگتر می کنن. البته روشنه که وقتی امکان وصل کردن هر قطعه ای به تلفنای همراه وجود داشته باشه اون وقت ایده هایی عجیب و بعضی وقتا بی فایده هم به سر مردم می زنه.

هرچیزی بزرگ تر از کوچیک ترین ماژول تولید شده [که حالا به اندازه نصف یه آدامسه] می تونه یه دستگاه آرا باشه

اما نکته مهمی که باید به اون اشاره شه اینه که دست آخر، ماژولا نسبت به فریمی که درون اون گذاشته می شن از اهمیت بالاتری بهره مند هستن. اولین دستگاه تولیدی به وسیله تیم آرا شک نداشته باشین یه اسمارت فونه چون این محصول الان بزرگ ترین بازار رو در اختیار داره. اما Camargo یادآوری می کنه که هرچیزی بزرگ تر از کوچیک ترین ماژول تولید شده [که حالا به اندازه نصف یه آدامسه] می تونه یه دستگاه آرا باشه. یه تبلت آرا ابدا ایده دور از ذهنی نیس و دستگاه های اینترنتی وسایل آرا هم به همین ترتیب. به بیان دیگه هرچیزی که پورت داشته باشه می تونه در این گروه جای بگیره.

اما در برهه الان، مهم ترین گروه محصول همون اسمارت فونه. Bertrand یکی دیگه از آدمایی که پشت میز سفید رنگ در کنار مدیر واحد اجناس و تکنولوژیای پیشرفته آرا نشسته همزمان نمونه اولیه دیگری از این اسمارت فون رو نشون میده که بیشتر مثل محصول پایانی به نظر میاد.

این محصول البته کمی کلفت تر و حجیم تر از چیزیه که اونا فصد ارائه اش رو دارن اما Bertrand اطمینان داره که می تونه محصولی با ضخامت کمتر و البته ظاهری تمیزتر رو ارائه کنه.

در هر حال، آرا راهی طولانی رو طی کرده اما بزرگ ترین رقابت اون اواخر امسال اتفاق میفته.  Woolridge نمی دونه که چه تعداد نسخه خاص پیشرفت دهندگان از این موبایل به فروش می رسه و فقط به گفتن این عبارت اکتفا می کنه که تعداد بالا میشه.

دستگاه پایانی قراره محصولی پیشرفته باشه چون تیم سازنده اون باور دارن که بازار و کاربران فضای خالی اینجور محصولی رو شدیدا احساس می کنن. البته کارای زیادی هم باید روی این موبایل انجام شه که طراحی، نرم افزار، برندینگ و  ایجاد اکوسیستم مناسب همه بخشی از اونا هستن. نکته مهم دیگه اینکه تیم آرا باید بفهمه از پایه مردم تمایلی به خرید این نوع موبایلا دارن یا خیر که انتظار میره به زودی این موضوع مشخص شه.

شما چیجوری؟ تمایلی به خرید موبایلای ماژولار و به خصوص آرا دارین؟