پایان نامه با کلید واژه های قرارداد آتی، حقوق ایران، بورس اوراق بهادار، قانون مدنی

دانلود پایان نامه

طریق سیستم رایانه ای وارد شود بر اساس آن، معامله با بهترین حالت خرید یا فروش انجام خواهد شد. سفارش بر اساس فوق به روشی سریع بر اساس قیمت روز بازار تکمیل می شود45.
۲ : سفارش به قیمت محدود
منظور از این نوع سفارش ، سفارشی است که قیمت از طرف متقاضی مشخص شود به عبارت دیگر معامله می بایست با قیمت مذکور یا بهتر از آن انجام شود.
منفعت سفارش محدود این است که متقاضی بدترین قیمت یا محدوده قیمت را می داند و اگر سفارش اجرا شود متقاضی به آن دست خواهد یافت و احتمال اینکه قیمت بهتر از محدوده قیمت تعیین شده گردد نیز وجود دارد.ممکن است سفارش مورد نظربا قیمت مورد انتظار متقاضی مطابقت ننماید یا اینکه امکان معامله با قیمت مورد نظر آن متقاضی وجود نداشته باشد46
۳ : سفارش به قیمت مقطوع
طبق دستور متقاضی سفارش با قیمت مقطوع در بورس فقط وقتی قابل اجراست که قیمت مورد نظر وی اجرا شود و در آن هنگام سفارش وی بعنوان سفارش بازار تلقی می شود.علاوه بر انواع سفارشات معاملات مذکور در جهت سیر سفارش معامله آتی زمان اجرا شدن آنها نیز اهمیت دارد .گاها اجرای سفارشات با قید فوریت است و گاها سفارش در لحظات آخر روز صورت می گیرد 47
گفتار سوم : تحلیل خطر عدم اجرای تعهدات معامله گران آتی و اتاق پایاپای
در این گفتار به بررسی حساب ودیعه یا وجه الضمان در هنگام عدم اجرای تعهدات معامله گران آتی و سپردن آن به اتاق پایاپای پرداخته میشود ضمنا بعد از آن اتاق پایاپای مورد تحلیل حقوقی قرار می گیرد و در جهت تحلیل خطر عدم اجرای تعهدات معامله گران آتی و اتاق پایاپای، پوشش دهی اجرای این قراردادها توسط اتاق پایاپای عنوان میشود
بند اول : وجه الضمان ( حساب ودیعه ) و سپردن آن به اتاق پایاپای
درباره وجه الضمان در ابتدا باید بگوئیم طرفین قرارداد آتی به منظور جلوگیری از نقض تعهدات قراردادی خود باید وجهی را به عنوان تضمین نزد کارگزار بورس بسپارند که به آن حساب تضمین گفته میشود. هدف از دریافت این وجه جلوگیری از نقض تعهدات و زیان احتمالی یکی از طرفین قرارداد آتی است .فعالان بازار آتی ها از هنگام ورود به این بازار تا خاتمه ی قرارداد با سه نوع تضمین مواجه هستند :
۱ : تضمین اولیه
۲ : تضمین ثابت
۳: تضمین متغیر
تضمین اولیه وجهی است که سرمایه گذار قرارداد آتی باید برای تضمین ایفای تعهدات خود پیش از انجام معامله به کار گزار پرداخت کند .به حداقل مبلغی که همواره باید در حساب تضمین حفظ شود تضمین ثابت گفته میشود .میزان حداقل تضمین ثابت معمولا هفتاد و پنج درصد مبلغ تضمین اولیه است .تضمین متغیر عبارت است از تفاوت حساب فعلی تضمین نسبت به تضمین اولیه ، به بیان دیگر اگر سپرده ی تضمین سرمایه گذاری کمتر از حداقل تضمین ثابت شود ، نامبرده باید سپرده ی تضمین خود را به سطح تضمین اولیه برساند .به مبلغی که سرمایه گذار برای رساندن سپرده ی خود به سطح تضمین اولیه پرداخت می کند ، تضمین متغیر می گویند این وجه الضمان در قراردادهای آتی در مواقع قرارداد با اتاق پایاپای نیز وجود دارد و به اتاق سپرده میشود .قابل ذکر است که به محاسبه ی مستمر سود و زیان در هر روز ، اصطلاحا تسویه ی حساب روزانه گفته میشود ، تسویه حساب روزانه از افزایش بدهی معامله گران جلوگیری می کند ، زیرا اتاق پایاپای با مشاهده ی اولین بدهی ، راسا مبلغ بدهی را از سپرده تضمین مشتری برداشت می کند .در صورتی که سرمایه گذار نتواند بر اساس اخطار تضمین متغیر را پرداخت کند و حساب خود را به سطح اولیه برساند به حضور او در بازار آتی ها خاتمه داده میشود .48از نظر حقوقی برخلاف نظر کسانی که سپرده ی تضمین را وجه التزام تلقی کرده اند 49سپرده ی مذکور وجه التزام محسوب نمیشود ، زیرا وجه التزام ماهیت خسارت دارد که از پیش توسط طرفین معین میشود 50
تا در صورت عدم اجرا یا تاخیر در اجرای قرارداد بعدا به متعهد له پرداخت شود .وانگهی ممکن است وجه التزام توام با لزوم اجرای اصل تعهد مورد توافق قرار بگیرد ،در حالی که سپرده ی تضمین ماهیت خسارت ندارد بلکه تضمینی برای اجرای اصل تعهد است ..طرفین قرارداد آتی موظفند سپرده ی مذکور را در ابتدای انعقاد قرارداد پرداخت کنند .در طول قرارداد نیز وجه مذکور روزانه با توجه به نوسان قیمتها در تغییر بوده و اختیار تصرف در آن نیز نیابتا به اتاق پایاپای داده شده است .وانگهی سپرده ی تضمین هیچ گاه توام با اجرای اصل تعهد مورد توافق واقع نمیشود و همیشه جایگزین اصل تعهد است .به نظر میرسد سپرده ی تضمین را باید نوعی تضمین خاص و به عنوان جزئی از پیکره ی واحد معاملات آتی تحلیل نمود که کار گزار یا اتاق پایاپای برای قبول ضمانت تعهدات فعالان بازار آتی ها از آنان دریافت می کند و مبنای آن را میتوان با استناد به ماده ی ۶۹۳ قانون مدنی توجیه نمود .بدیهی است نحوه ی کارکرد یا استفاده از این تضمین بر اساس عکس العمل های معامله گران و نحوه ی خاتمه قرارداد به شرحی که در آینده خواهد آمد متفاوت خواهد بود .51ضمنا قابل ذکر است که در بورس اوراق بهادار کشورمان ایران صندوق تضمین وجود دارد که در این صندوق وجه الضمان برای قراردادها بالاخص قرارداد آتی سپرده میشود که دررابطه این صندوق باید گفت .صندوق تضمین تسویه معاملات است که به عنوان واحدی از تشکیلات شرکت سپرده‌گذاری مرکزی فعالیت کرده و براساس ضوابط این دستورالعمل با استفاده از منابع صندوق تضمین، مخاطرات نکول اعضای پایاپای در تسویه معاملات بورس اوراق بهادار تهرا
ن و فرابورس ایران را مدیریت می‌کند هم چنین باید گفت طبق قانون بورس اوراق بهادار تمام اعضای پایاپای باید با انعقاد قرارداد پیوست، به عضویت صندوق تضمین درآیند، در غیر اینصورت عضویت آنها در اتاق پایاپای معلق خواهد شد52
بند دوم : تحلیل حقوقی اتاق پایاپای
از نظر حقوقی نقش اتاق پایاپای را باید به عنوان ضامنی دانست که ضمانت او مفید نقل ذمه است .بنابر این اتاق پایاپای با عمل خود مضمون عنه را بری و تعهدات طرفین قرارداد آتی را بر عهده می گیرد .از این رو است که فعالان بازار آتی ها ، اتاق مذکور را طرف حساب خود می دانند و به متعهد اصلی که به طور معمول وی را نمی شناسند ،مراجعه نمی کنند .در بازار آتی ها نیز معامله گران بدون توجه به شخصیت طرف عقد به نفع خود می اندیشند و اتاق پایاپای را طرف حساب خود تلقی می کنند .به بیان دیگر ، آنان با ورود به این بازار ، ضمانت اتاق پایاپای را به عنوان لوازم عرفی آن پذیرفته اند .اتاق مزبور نیز برای انجام هر چه بهتر وظایف ضمانتی خود ، تضمین های لازم را به منظور تامین محل دین از خریداران و فروشندگان به عنوان مضمون عنهم دریافت کرده و خود نیز با پشتوانه ی مالی غنی که از آن برخوردار است ،اجرای قراردادهای آتی را به نحو قابل توجهی پوشش میدهد .53
بند سوم : پوشش دهی اجرای قراردادهای آتی توسط اتاق پایاپای
اتاق پایاپای واحد سازمانی است که در قالب شرکت تاسیس و بخش الحاقی به بورس های ارائه کننده ی آتی ها می باشد .وظیفه ی اتاق پایاپای تضمین تعهدات طرفین مهامله است .به گونه ای که تمام موقعیتهای خرید و فروش آتی ها را ثبت و نگه داری می نماید .54با انجام معامله ی آتی ها توسط کارگزاران و ورود آن در سیستم ثبت معاملات بورس اتاق پایاپای وارد عمل میشود و نقش خریدار را برای فروشنده و نقش فروشنده را برای خریدار ایفا می کند بنابر این خریداری که قصد اعمال یک قرارداد آتی رادارد ، اتاق پایاپای را متعهد خود میداند .فروشنده نیز هنگام اعمال یک قرارداد آتی ثمن معامله را از اتاق پایاپای دریافت می کند .بنابر این معامله گران بازار آتی ها نیاز به شناسایی طرف معامله و میزان اعتبار او ندارند ، زیرا اتاق مزبور خطر اعتباری فروشنده را برای خریدار و خطر اعتباری خریدار را برای فروشنده بر عهده میگیرد .شایان ذکر است در نظام حقوقی ایران با استناد به موارد ۱۹۶ و ۲۰۱ قانون مدنی ، معلوم بودن طرف معامله جز در موارد استثنایی ضرورت ندارد .55به همین دلیل نیز در عقود معوض و داد و ستدهای تجاری ، آنچه مورد نظر طرفین عقد قرار میگیرد ، دست یافتن به عوض مناسب است و به شخصیت طرف عقد توجه نمیشود .در بسیاری موارد عقد میان کسانی واقع میشود که یکدیگر را نمی شناسند و دو طرف با هم روبه رو نمیشوند .56

مطلب مرتبط :   منابع و ماخذ پایان نامهزمان پیامبر، دانشگاه آزاد اسلامی، دانشگاه تهران، اختلاف قرائات

گفتار چهارم : قراردادهای آتی و رعایت ضوابط آن و ارتقای تضمین آن توسط اتاق پایاپای در حقوق ایران
بند اول : موازین فقهی قرارداد آتی و عناصر تضمین آن با توجه به حقوق ایران
در این قسمت در باره قرارداد آتی و موازین فقهی باید گفت اگر این نظریه فقهی مبنا قرار گیرد که اولاوفا به تعهدات لازم است و ثانیا عدم قبض ثمن در قرارداد سلف موجب بطلان اصل قرارداد نمیشود و ثالثا بیع موجل به موجل مطلقا باطل نیست ، قرارداد آتی با موازین شریعت اسلامی منافاتی ندارد ، اما اگر نظر اکثر فقها در قرارداد سلف و بیع موجل به موجل مبنا قرار گیرد ، قرارداد آتی از نظر فقهی با اشکال مواجه است .البته اگر الف )بازار آتی چنان طراحی شود که طرفین در مقابل یکدیگر متعهد به اجرای قرارداد در آینده شوند ٰب) این نظریه فقهی مبنا قرار گیرد که وفا به تعهدات لازم است .ج)حساب ودیعه صرفا نقش وثیقه را ایفا کرده و معامله گر حق برداشت مبلغ واریز شده به این حساب ، بابت سود ناشی از قرارداد را نداشته باشد ، در آنصورت به نظر اکثر فقها نیز اشکالی ندارد .57
با توجه به اینکه در تحقیق نقش اتاق پایاپای در قرارداد آتی و تضامین آن در حقوق ایران و اسناد سازمان تجارت جهانی مورد بررسی قرار می گیرد لذا بررسی کلیت قرارداد آتی از لحاظ فقهی در کشور ما که قوانین بر گرفته از منابع اسلامی و فقه است ضروری به نظر میرسد بالاخص بررسی این موضوع که قرارداد آتی در جامعه اسلامی با موازین شریعت اسلامی منافاتی ندارد .در مورد قراردادهای آتی باید بگوئیم که این قراردادها از نوع بیع موجل به موجل است ، زیرا معامله گر متعهد میشود که دارایی پایه را در زمان آینده تحویل داده و وجه آنراتحویل بگیرد .از دیدگاه عقلا و عرف جهانی قرارداد آتی ، یک قرارداد عقلی تلقی شده ،زیرا تولید کنندگان برای رفع نگرانی خود و مدیریت ریسک فعالیتهای اقتصادی از آن استفاده می کنند
بند دوم : نتایج رعایت دقیق ضوابط قراردادهای آتی و تضمین آن در حقوق ایران
همانطوری که عنوان شده است قراردادهای آتی قراردادی است که در آن دو طرف تعهد می‌‌‌‌کنند که در یک تاریخ مشخص(تعیین شده طبق ضوابط بازار رسمی‌‌‌‌بورس) و با یک قیمت مشخص (تعیین شده طبق ضوابط بازار رسمی‌‌‌‌بورس) یک کالا با کیفیت مشخص(تعیین شده طبق ضوابط بازار رسمی‌‌‌‌بورس) را مبادله نمایند. در این قرارداد دو طرف متعهد هستند که طبق ضوابط قرارداد عمل کنند. خریدار معمولا نگران است که قیمت کالا در آینده بالا رود و فروشنده نگران است که قیمت کالا ثابت مانده یا پایین بیاید. این قراردادها در بازارهای رسمی‌‌‌‌ یا بورس انجام می‌‌‌‌گیرند و به نوعی نوسان‌های شدید قیمت ک
الا در آینده را کاهش می‌‌‌‌دهند. در این نوع قرارداد، پول کالای مورد معامله تا زمان تحویل پرداخت نمی‌‌‌‌شود ولی هر دو طرف معامله جهت حسن انجام معامله هنگام عقد قرارداد، ودیعه‌ای به اتاق پایاپای به عنوان وجه تضمین حسن انجام قرارداد می‌‌‌‌سپارند. برخی از قراردادهای آتی قابل معامله و واگذاری به دیگران در بورس (بازار دست دوم) هستند. بنابراین این نوع قراردادها به عنوان ابزارهای سفته بازی نیز مورد استفاده قرار می‌‌‌‌گیرندپس همانطوری که مشخص است رعایت دقیق ضوابط قراردادهای آتی و تضمین آن به نفع خریدار و فروشنده است .58ضمنا بطور کلی در حقوق ایران باید گفت مسأله مهمی که در حوزه حقوق مدنی و نیز فقه قراردادها مطرح است، بحث لزوم یا عدم لزوم رعایت دقیق ضوابط قراردادهاست. ضمنا در مورد قراردادهای آتی نیز به مانند سایر قراردادها یکسری ضوابط و شرایط وجود داردو باید گفت :
برای صحت هر قرارداد و معامله ای در حقوق ایران شرایط ذیل اساسی است   :
 1) قصد طرفین و رضای آنها   :
  عقد محقق می شود به قصد انشاء به

مطلب مرتبط :   پایان نامه با کلید واژگاننزول قرآن، ارزیابی عملکرد، تداوم ارتباط، علوم قرآن

دیدگاهتان را بنویسید