علمی

قصه گویی چیست:

 

۲-۲-۲- تعاریف قصه گویی:

قصه در کلمه به معنی حکایت و سرگذشته و در اصطلاح به آثاری میگن که در اونا تاکید

بر حوادث عجیب بیشتر از تغییر و ساخت آدمها و شخصیتا هستش در قصه یا حکایت محور ماجرا بر حوادث خلق الساعه قرار داره حوادث قصه رو به وجود میارن در واقع بخش اساسی و بنیادی اون رو تشکیل میدن بی اینکه در گسترش و بازسازی قهرمانان و آدمهای قصه نقش داشته باشن(داد،۱۳۸۱). قصه گویی، یعنی هنر یا حرفه نقل داستان به صورت شعر یا نثر که شخص قصه گو اون رو در برابر شنونده زنده اجرا می کنه. داستانای که نقل می شه، می تونه به صورت گفتگو، ترانه، آواز با موسیقی یا بدونه اون با تصویر و بقیه وسایل همراهی باشه. ممکنه از منابع شفاهی، چاپی یا ضبط مکانیکی استفاده شه و یکی از اهداف اون باید سرگرمی باشه. در روزگاران قدیمی، تاریخ سنتا، مذهب، آداب قهرمانیا و غرور قومی به وسیله قصه گوها از نسلی به نسل دیگه منتقل می شه( حجازی،۱۳۸۴،ص۲۰۰).
شعر

 

۳-۲- روند  قصه گویی
 سه عامل کلی در روند قصه گویی عبارتند از:
–   قصه
–   قصه گو
–  مخاطب

هر کدوم از این عوامل به نوبه خود وبا ویژگیای خص خود نقش اساسی در روند قصه گویی اجرا می کنن و نبود هر کدوم به معنی نبود قصه گوییه. البته نباید از نظر دور داشت که علاوه بر این عوامل، جا و زمان هم تاثیردارن(ناظمی ،۱۳۸۵،ص۶۱-۶۲). داستان، محور یه تجربه اصیل قصه گوییه، چون که بدونه داستان قصه گویی وجود نداره. هم اینکه، آماده کردن داستان هم بحث دیگه ایه که قصه گو

باید به اون توجه خاصی داشته باشه. منبعی که قصه گو واسه انتخاب کردن داستان در اختیار داره، پهنۀ ادبیات شفاهی و نوشته شده دنیاس(حجازی، ۱۳۸۴).

 

 ۴-۲-۲- فواید قصه گویی:

یکی از مفیدترین راه ارائه قصه به کودکان و نوجوانان، و انتقال پیام قصه، قصه گوییه. باتشکیل و اجرای برنامه قصه گویی میشه تعداد مخاطبای قصه رو بالا برد. با قصه گویی میشه به قصهای عمومی، رنگ و بویی محلی داد و با بیانی دلپذیرتر اینجور قصهایی رو واسه بچهایی که با فرهنگا و ملیتای متفاوتی هستن بازگو کرد. هم اینکه میشه به یه سری های دیگه از فواید قصه اشاره کرد از جمله: قصه گویی می تونه به عنوان محرکی قوی استفاده بشه و سطح کتاب خوانی کودکان و نوجوانان رو بالا ببره و حوزۀ مطالعه اونا رو گسترش بده و ذوق علاقه به کتاب خوندن رو در اونا بر انگیزند. قصه گویی می تونه فاصله میان، “قدرت خوندن کودک” و “قدرت درک” اون رو نابود کنه این فاصله در غالب کودکان هست. فاصله قدرت خوندن و قدرت درک مسایل در خیلی از کودکان از یک تا سه سال زمان میبره. یه کودک هشت ساله ممکنه از شنیدن داستانی که تا دو سال بعد قادر به خوندنش نیس، لذت ببره. واسه نابود کردن این اختلاف و به این منظور که کنه خوانی، کودک رو نسبت به کتاب بی علاقه نکنه، باید داستانا و اشعاری رو که براش قابل و لذت بخش هستن، خواند. یکی دیگه از خوبی ها داستان خوانی و داستان گویی اینه که کودکان یاد می گیرن چیجوری مطالب رو از راه گوش دادن بیاموزند در شنیدن، فهمیدن و هوشمندانه با کلمات روبرو شدن خیلی مهمه. کلمه که از راه گوش شنیده و درک شده، به مراتب راحت تر میگن و واقعا میشه گفت که داستان خوانی و داستان گویی روش هایی هستن واسه بالا بردن سطح کتاب خوانی کودکان و شاید

 

موثرترین روش ها واسه آشنا کردن کودکان با کلمات جدید باشن. و گنجینه لغات پایه کودکان رو به راه

موثری بالا می بره. در برنامه قصه گویی، مخاطبان امکان دخالت و اعتراض دارن. قصه گو رو به خود نزدیک می بینن و به خود اجازه میدن که وسط کلام اون بدوند و با طرح خاطره یا پرسشی، خود رو مطرح کنن و یا اطلاعات خود رو تکمیل کنن، از سر نامعلوم ها نگذرند و ناپیدایی قصه رو بفهمن. و در نتیجه وجود خود رو بهتر حس کنن(رحمان دوست،۱۳۸۱،ص۱۲-۱۳).

قصه گویی یه روش فعال واسه پرورش قوه خلاقیت و تفکر بالا بردن سطح تفکر شناختی حساب می شه چون سطح علم و یادآوری واسه کامل کردن یه داستان تموم نشده یا ساختن یه داستان  جدید کافی نیس و نیازاست دانش آموز دست به ترکیب درس ها و رویاها بزنه. هم اینکه به ارزشیابی به درد بخور بودن یاتناسب داشتن افکار خود با محتوای داستان و جستجو واسه ربط دادن اون افکار بپردازه و به دنبال  راه های نو واسه اون باشه(پیتر،۲۰۱۰).

خلاقیت

قصهای کودکان در باره آدما، جانوران، موجودات خیالی و اشیایی مثل ساعت، قطار و گلدان هاست. آدما، جانوران، موجودات خیالی و وسایل در قصهای کودکان دارای شخصیت، باور، فکر، احساس و رفتار هستن. وقتی که یه قصه می گن موضوع شکل میگیره، مسائل جور واجور رو می شه و شخصیتا و اشیای قصه با افکار و هیجانا و رفتارای خاص جواب میدن وقتی که یه کودک به قصه گوش میده ممکنه با یه شخصیت، با یه موضوع یا یه حادثه در قصه مثل سازی کنه. در نتیجه، مثل سازی رو به زندگی خود فرا فکنی می کنه. علاقه ایشون به افکار، احساسا و رفتارای شخصیتای قصه به اون اجازه میده تا در تجارب شخصیتای قصه سهیم باشه و باورها، افکار و تجارب هیجانی این شخصیتا رو بر خود منحرف کردن کنه. در نتیجه می تونه به صورت فر

افکنانه بر پریشانیای هیجانی خود کار کنه(گلدارد و گلدارد، ۱۳۸۲). همین دلیل همیشه یکی از کلی

ترین و عادی ترین راه های انتقال تجربه و سر گرمی، قصه گویی و گوش سپردن به قصها بوده قصه

وقصه گویی از مهمترین ابزارهاییه که می توند تخیل کودکان شما رو پرورش و اونو با دنیای دور و بر و محیط زندگی اش آشنا سازه(زایپس،۱۳۸۲).

.

 

۵-۲-۲- وسایل قصه گویی:

لازمۀ آماده شدن واسه قصه گویی و به کار گیری این هنر داشتن صداقت، ذوق و توجه به کیفیفیت مطلوب واسه ارائۀ این نوع از ادبیات شفاهیه. شاید باید روی صفتایی مثل این بیشتر تأکید کرد و اونا رو از ویژگیای لازم یه قصه گو در نظر گرفت. قصه گویی مانند همۀ هنرهای دیگه می تونه به بی ارزشی کشیده شه. اگه هنر قصه گویی بخواد به شکوفایی خود ادامه بده باید ما به عنوان قصه گو حافظ صداقت اون باشیم. قصه گو، با استفاده کردن از وسایل شخصی خود در قصه گویی یعنی با انتخاب کردن کلمه ها، صدا، رفتار، حرکتها و حالتهای چهره و مانند اینا به آماده کردن قصه می پردازه، و بعد اون رو به گوش و به خیال شنوندگانش میرسونه. اون از تنه عناصر زیر استفاده می کنه: ۱) یه داستان مناسب که خوب هم آماده شده و با شخصیت و سبک مخصوص اون منطبقه؛ ۲) وسایل قصه گو، صدای مؤثر و شیوۀ بیان و ارائه؛ ۳) تخیل شنوندگانش. قصه گو اصلا نباید روی شگردها حساب کنه و به عواملی غیر مادی که می تونه بر قصه گویی اون اثر بزاره و اون رو به یه نمایش مبدل سازه متوسل شه. استفاده کردن تخته و گچ، عروسک، قصه گویی به لباسهای نمایش، زنگها و بوقای  که به صدا درمی آید. هروقت یکی از این وسایل به کار برده می شه به جای اینکه دلیلی سازنده باشه به دلیلی داغون کننده تبدیل میشه. شنونده به طور طبیعی و واقعا چندین برابر چیزی که باید در قصه درگیر شه اسیر این جور وسایل کمکی می شه و در نتیجه همۀ اون جنبۀ آفرینش دو جانبۀ یه قصه گو یی خوب از دست میره. قصه

گو به تنهایی و با استفاده کردن از وسایل کمکی به خلق داستان می پردازه و شنونده امکان خود رو واسه

شریک شدن در خلاقیت قصه گو از دست میده و نقش اون غیر فعال می شه. اون به جای شنونده بودن به تماشاگر صرف تبدیل می شه. استفاده کردن از این گول زنکها و وسایل نامربوط در هنر خلاق قصه گویی

یا کمترین تأثیری نداشته یا اثر اون بسیار کمه. حتی از نظری هم داغون کننده به حساب آمده یا اینکه واسه قصه گویی که بدون قدرت به کار بردن روش مؤثری در هنر قصه گوییه. بیشتر وقتا این وسایل

گول زنکها  قصه گویی رو به نمایش بدل می کنه و ساعت قصه گویی به ساعت نمایشی تبدیل می شه. این وسایل بیشتر جذاب، نافذ، باحال و شیرینه اما استفاده کردن از هیچ کدوم از اونا واسه یه قصه گویی خوب و لازم نیس. هنر قصه گویی بازم به عنوان یکی از قدیمی ترین شکلای هنر بشر باقی می مونه و این شکل از هنر مخصوصا واسه کودکان ارزشمنده بزرگسالانی که میخوان واسه کودکان قصه بگن باید با احترام و صداقت و مهارت در این راه سرمایه گذاری کنن و اینطوری به این هنر نزدیک شن. در این صورت پاداشی که به دست میاد بیشتر از سرمایه گذاری میشه(چمبرز،۱۳۸۵،ص ۴۵-۴۶). چهارچوب قصّه گزینه منحصر به فردیه.  وقتی که آموزشا در بین قصّه مطرح می شن به نسبت وقتی که مستقیما ارائه شن، باحال تر بوده و شرایط یادگیری بهتر و عمیق تری جفت و جور می شه(هفنر،۲۰۰۳).

سرمایه گذاری