پروژه و پایان نامه سری نوزدهم

بررسی مشکلات اجرائی پروژه های مقاومسازی ساختمانهای آموزشی وارائه راهکار- قسمت ۳

با توجه به حساسیت بالای بهسازی لرزه ای جهت اجرای آن از پیمانکاران مجرب وکارازموده استفاده می گردد . این پیمانکاران باگذراندن کلاسهای آموزشی وتوجیهی ضمن آشنایی لازم با جزییات خاص این روش ؛گواهی صلاحیت مربوطه را نیز دریافت می نمایند..لازم به توضیح است جهت نظارت بر اجرا علاوه بر ناظر ؛ نماینده مشاور مطالعاتی نیز از جهت اینکه به کلیه جزییات و مراحل اجرا اشراف کامل دارد به عنوان ناظر مقیم در کارگاه حضور مییابد .قابل ذکر اینکه درمرحله برداشت اولیه ارزیابی کیفی و ارزیابی کمی آسیب پذیری ساختمان ؛تنها ۲۰% اتصالات سازه طبق دستورالعمل قابل سونداژ بوده و اطلاعات مربوطه در اختیار مشاور قرار می گیرد و بقیه اسکلت با نظر وتجربه مشاور مدل میگردد بنابراین در مرحله اجرا امکان تغییراتی دردیتایلهای اجرایی پیش خواهد امد که مستلزم هماهنگی با مشاور وتصمیم گیری در زمان اجرا می باشد که این مهم به عهده نماینده مشاور (ناظر مقیم )است.
انتخاب پیمانکارواجرای عملیات اجرایی از مهمترین فرایند مقاومسازی یک ساختمان آموزشی می باشد. علیرغم طولانی بودن روند مطالعات مقاومسازی باتوجه به محدود بودن زمان تعطیلی مدارس(حدودا”سه ماه تعطیلات تابستانی) مدت اجرا بسیار کوتاه می باشد که همین امر باعث می شود تا سازمان نوسازی مدارس در انتخاب پیمانکاران مجرب وآزموده بسیار تامل نماید.

تدوین الگوهای جدید در مقاومسازی مدارس ایران

بهسازی ساختمانهای آموزشی در کشور ایران یک ضرورت تاریخی است که اگر پاسخ مناسب به آن داده نشود درمقابل خداوند متعال و نسلهای آتی کشور که متاثر از این حادثه میگردند مسئول خواهیم بود.باتوجه به روند بسیار پر هزینه وزمانبر این پروسه در کشور سازمان نوسازی مدارس با همکاری پژوهشگاه زلزله تدوین وتوسعه الگوهای جدید در مطالعه ومقاومسازی مدارس رادر دستور کار خود قرارداد بطوریکه نتیجه مطالعات منجر به انتشار دستورالعمل بهسازی نسبی مدارس کشور (شماره ۳۰۱۶-۲/۱۰۲۸۹)ودستورالعمل کاربردی بهسازی لرزه ای مدارس آجری (شماره ۲۲۶۶-۲/۱۰۲۹۰)گردید.
بر اساس شناسنامه فنی چهار نوع اسکلت برای مدارس پیش بینی شده است.فلزی،بتنی،مصالح بنایی و سایر اسکلتها اعم از چوبی،سنگی و خشتی که فراوانی هر یک از انواع اسکلت در زیر نشان داده شده است. .
 
شکل ‏۲-۲:میزان درصد انواع اسکلت ساختمان مدارس[۸]
همانگونه که مشاهده می شود بالغ بر ۹۰ % مدارس موجود در کشور بنایی می باشند که آگاهی از این مسئله کمک شایانی به بهبود عملکرد لرزه ای این گونه فضاها خواهد داشت. [۸]
یکی از دلایل اساسی تدوین دستورالعملهای فوق آگاهی از این امر میباشد.
روش های ارائه شده در این دستورالعمل ها با رویکرد تسریع در عملیات طراحی واجرای بهسازی و کاهش احتمال تلفات جانی، خسارتها و هزینه های ناشی از تاخیر در عملیات بهسازی تدوین گردیده است.
هرچند که ممکن است در بخشهای مختلف این دستورالعمل کمبودهایی وجود داشته باشد، اماسازمان نوسازی مدارس روش های اتخاذ شده در این دستورالعمل را رویکردی جدی در مقاوم سازی و کاهش خطرپذیری ساختمانهای کشور به صورت سیستماتیک و نظامند میداند. و امیدوار است که با گسترش استفاده ازآن، روش های ارائه شده در این دستورالعمل در سالهای آتی مورد بازنگری قرار گرفته و نواقص و عیوب آن نیزمرتفع گردد. [۳]
راهکارهای ارائه شده توسط نوسازی مدارس بر۴ روش کلی خلاصه می شودکه دوروش آن در سال ۱۳۸۹به اجرا گذاشته شد واز دوروش باقیمانده ؛یک روش مراحل مطالعاتی خود را پشت سرگذاشته ویک روش به لحاظ اقتصادی رد شده است.
این راهکارها بشرح ذیل می باشد:

بهسازی نسبی مدارس کشور توسط دیوار برشی

در این روش با صرفنظر از مقاومت دیوارهای بنایی موجود در ساختمان ؛کلیه نیروی القایی زلزله توسط دیوار برشی مستقر در پیرامون ساختمان تحمل میگردد. طراحی دیوارهای برشی باتوجه به ابعاد ساختمان وپهنه بندی خطر زلزله در محل استقرار ساختمان ؛با بهره گرفتن از جداول ظرفیت دیوارهای برشی با ابعاد مختلف که پّیش از این طراحی شده ؛صورت می پذیرد.جداول طراحی وجزئیات اجرایی طرح در دستورالعمل مشخصات فنی وجزئیات تیپ اجرایی بهسازی لرزه ای مدارس کشور به روش دیوار برشی(دستوالعمل۱-۲۲۶۶)ارائه گردیده است.
شکل ‏۲-۳: دیتایل اجرایی بهسازی بروش دیوار برشی(دستوالعمل۱-۲۲۶۶)

بهسازی نسبی مدارس کشور به روش شاتکریت پیرامونی

در این روش مقاوم سازی کلیه دیوارهای پیرامونی ساختمان ضمن ایجاد شبکه تسلیح، بتن پاشی میشود.تسلیح و بتن پاشی دیوارهای پیرامونی میتواند از وجوه داخلی یا وجوه خارجی و یا ترکیبی از این دو صورت پذیرد.انتخاب هر یک از این دو بستگی به کیفیت معماری موجود ساختمان دارد که در قسمت های بعدی مورد بررسی قرار خواهد گرفت. روش های ارزیابی و ارائه طرح مقاوم سازی ساختمان در این روش با توجه به میزان صلبیت درتراز سقف تعیین میگردد.
در صورت وجود انسجام و صلبیت کافی در تراز سقف میتوان از مقاومت موجود دیوارهای بنایی صرف نظرگردد و مقاومت جانبی ساختمان به وسیله لایه های شاتکریت[۶] متمرکز شده در پیرامون ساختمان تامین گردد. فاصله آرماتورها و ضخامت لایه شاتکریت با توجه به حداقل ضوابط طراحی ارائه شده در دستورالعمل مشخصات فنی و جزئیات تیپ اجرایی بهسازی لرزه ای مدارس کشور به روش شاتکریت پیرامونی(دستورالعمل۲- ۲۲۶۶ ) تعیین خواهد شد.
 
شکل ‏۲-۴: دیتایل اجرایی بهسازی بروش شاتکریت پیرامونی(دستورالعمل۲- ۲۲۶۶ )

بهسازی نسبی مدارس کشور به روش ایجاد کلاس ایمن

در این روش با ایجاد یک چهارچوب فلزی در هر کلاس از ریزش آوار بر سر دانش آموزان جلوگیری مینماید.این روش با توجه به ملاحظات فنی واقتصادی به مرحله اجرایی نرسیده است.

روش های بهسازی مدارس کشور –روش تسلیح مغزه[۷]

در این روش کلیه فعالیتهای بهسازی خارج از ساختمان متمرکز استاین روش در ساختمانهایی که دارای ارزش تاریخی هستند ویا نیاز به حفظ کاربری ساختمان برای ساکنین در حین عملیات اجرایی مقاومسازی می باشد؛کاربرد فراوانی میتواند داشته باشد.نتایج کامل این روش در گزارش امکانسنجی طرح تسلیح مغزه ای در دیوارهای آجری در تابستان ۱۳۸۹ منتشر شده است.

جمع بندی مطالب

بهسازی لرزه ای ساختمانهای آموزشی طبق روال زیر توسط نوسازی مدارس کشور اجرا میگردد. با توجه به ارزیابی اولیه، ساختمان های آموزشی که قابلیت مقاومسازی دارند مورد مطالعه مقاو مسازی قرار می گیرند. این مطالعات بر اساس نشریه ۲۵۱ معاون برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری با عنوان “فهرست خدمات مطالعات بر اساس مراحل مختلف مطالعات بهسازی لرز های ساختمان های موجود” در ۵ گزارش ارائه می گردند. در مرحله ی اول ۲ گزارش با عناوین “گزارش کیفی آسیب پذیری” و “گزارش ارزیابی کمی آسیب پذیری ساختمان” ارائه می گردد. در انتهای این مرحله با بررسی نتایج مطالعات انجام شده، ساختمان هایی که ارزش فنی و اقتصادی اجرای طرح بهسازی را دارا هستند وارد مرحله ی دوم مطالعات شده و ساختمان های فاقد ارزش به ساختمان های تخریب و نوسازی اضافه می گردند. در مرحله ی دوم مطالعات ابتدا گزارش “طرح مقدماتی” شامل گزینه های مناسب طرح بهسازی (دست کم سه گزینه) ارائه و بررسی میگردند. با درنظر گرفتن تمامی جوانبی یکی از طر حها به عنوان طرح برتر انتخاب شده و به طور مشروح در گزارش “تهیه طرح نهایی” مورد بررسی قرار میگیرد. پس ازبررسی کامل طرح و ارائه نقشه های اجرایی و برآورد اقتصادی طرح، در گزارشی با نام “تهیه اسناد و مدارک طرح” به عنوان اسنادمناقصه در اختیار کارفرما قرار گرفته و مبنای انتخاب پیمانکار اجرای طرح خواهد شد.پس از برگزاری مناقصه و انتخاب پیمانکار، طر ح های اجرایی که توسط مشاور طرح تهیه شده است در اختیار پیمانکار قرارگرفته و اجرا می گردد.
با توجه به هزینه بر بودن روش های متداول سازمان نوسازی مدارس کشور با همکاری پژوهشکده به تدوین دستوالعملهایی پرداخت که مسیر را هموارتر می نماید. [۹]
.

ادبیات تحقیق

مقدمه

مفهوم بهسازی لرزه ای از زمانی در علوم خدمات مهندسی وارد شد؛ که مهندسان به تجربه دریافتند برای تامین ایمنی آنچه می سازند ناگزیر باید اثرتکانهای شدید ادواری زمین رادر نظر بگیرند در واقع خسارات ناشی از زلزله باعث اصلی ایجاد معیارهای تامین ایمنی ساختمانها در برابر زلزله بوده است.

تاریخچه انجام مطالعات مقاومسازی (بهسازی لرزه ای)درجهان

از پیشگامان این مسیر میتوان از دانشمندان کشور ژاپن ودر پی آنان دانشمندان امریکایی نام برد.اولین اقدام عملی در این راه انجام پژوهشهایی در دانشگاه توکیو از سال ۱۹۱۰برای شناختن رفتار ساختمان در موقع زلزله وتامین پایداری آنها به ابتکار دکتر سانو بوده است.
در ایالات متحده امریکا پس از زلزله سال۱۹۰۶سانفرانسیسکو وحریق فراگیر ناشی از آن در ساختمانهای چوبی ؛ابتدا حریق در مرکز توجه بود ولی به تدریج توجه به سمت تامین پایداری ساختمانها در برابر زلزله معطوف گشت.ودر سال ۱۹۲۵پس از زلزله سانتا باربارا برای اولین بار ضوابط ومعیارهایی برای تامین پایداری ساختمانها در برابر زلزله در آیین نامه متحدالشکل آمریکاUBC مطرح شدند که پس ازحدودا” ۱۰سال بعد رعایت آن اجباری شد.تدوین ضوابط برای تامین ایمنی ساختمانها در برابر زلزله به تدریج در سایر کشورها هم آغاز گردیدوهنوز تلاش برای تدقیق وپالایش آن بطور گسترده وجهانی ادامه دارد . [۹]

تاریخچه انجام مطالعات مقاومسازی (بهسازی لرزه ای) درایران

در کشور ایران پس از زلزله ویرانگر بوئین زهرا درسال ۱۳۴۱؛تلاش برای تدوین اولین مدرک آیین نامه ای به منظور تامین ایمنی ساختمان در برابر زلزله به ابتکار وهدایت آقای مهندس علی اکبرمعین فر در دفترفنی سازمان آغاز گردید.
پیشینه مقاومسازی در کشور ایران به بیش از ۳۰سال قبل نسبت داد بطوریکه بعد از هر زلزله مجموعه اقدامان محدودی جهت افزایش ظرفیت بعضی از ساختمانهای مهم در محدوده زلزله صورت گرفته است اما هرگز برنامه منسجم ومدونی وجود نداشته است.
موضوع مقاومسازی ساختمانهای مهم دولتی اولین بار در بند (م)تبصره ۱۳قانون بودجه سال۱۳۷۹مطرح گردید.مطابق ماده ۲ بند مذکور دستگاه های اجرایی موظفند تا پیشنهادهای خود را برای مقاومسازی منتقل نموده وسازمان موظف به تامین اعتبار بود.
سه زلزله مهم وتاریخ ساز در صنعت ساخت وسازایران وجود دارد که این صنعت را متحول نمود.
-زلزله طبس ؛بیداری نخبگان صنعت ساختمان را به همراه داشت وباعث تدوین نشریه بارگذاری لرزه ای(آیین نامه ۲۸۰۰)شد.
-زلزله منجیل؛که عامل بیداری دولت در این صنعت شد وطراحی وتصویب قانون نظام مهندسی وتشدید نظارت بر ساخت وساز از موجبات این زلزله بود.
-زلزله بم؛ باعث توجه به امر مقاومسازی ساختمانها ومسائل ریشه ای مدیریت بحران شده است.
شکل ‏۲-۵: زمان تحول در صنعت ساخت وساز در ایران
کلیه این بازتابها منجر به شکل گیری رویکردی جدید در جامعه مهندسی ایران گردیده است. [۴]

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است

You may also like...