ی و ماده جاذب رطوبت و دیگری جذب در اثر خاصیت میعان مویینگی به گونهای که مولکولهای آب و هیدروکربورهای سنگین در حفره های دانهای جاذب رطوبت به دام افتاده و مایع شوند و در دمای بالا مجدداً به صورت بخار از درون حفرهها خارج شده و بستر احیا شود. موادی که بدین طریق عمل جذب و دفع را انجام میدهند کاربرد گستردهای در صنعت دارند. خواص مشترک مورد نیاز این جامدات جاذب رطوبت به قرار زیر است:
سطح فعال این مواد در فرایند جذب زیاد باشد.
شرایط احیا آن در حد قابل قبولی باشد.
سرعت جذب رطوبت گاز زیاد باشد.
احیای آن آسان و اقتصادی باشد.
در برابر جریان گاز، مقاومت کمی داشته باشد یعنی افت فشار کمی در گاز ایجاد کند.
از قدرت مکانیکی بالایی برخوردار باشد تا دانههای آن شکسته و یا ساییده نشود.
جنس آن خورنده و سمی نباشد، ارزان و از نظر شیمیایی خنثی باشد، دانسیته آن زیاد باشد.
در زمان احیا و سرویس تغییرات حجمی آن ناچیز باشد.
مواد جاذب رطوبت به دلیل فضای متخلخل زیادی که دارند ( هر گرم آن حدود 500 تا 800 متر مربع مساحت دارد) بهترین انتخاب در این خصوص میباشند.
انواع مواد جامد جاذب رطوبت
مواد جامد جاذب رطوبت از نظر تجاری به گروههای زیر تقسیم بندی میشوند:
بوکسیت11: در طبیعت به صورت سنگ معدن وجود دارد که بیشترین حجم آن را اکسید آلومینیوم AL2O3 تشکیل میدهد.
آلومینا12: یک محصول خالصتر میباشد و از بوکسیت ساخته میشود.
ژل ها13: توسط واکنشهای شیمیایی ساخته میشوند و بخش عمده آن را اکسید سیلیس (SiO2) تشکیل میدهد.
زغال فعال14: یک محصول به دست آمده از زغال سنگ است که برای جذب مواد فعال شده است.
غربال مولکولی15: یک اسفنج از ترکیبات کلسیم، سدیم و آلومینیم سیلیکات است و فرمول کلی آن به قرار زیر است:
(1-1)
تمام مواد فوق به استثنای کربن فعال برای نم زدایی مورد استفاده قرار میگیرد. ظرفیت جذب کربن فعال بسیار کم بوده و برای بازیافت هیدروکربنها و جذب ناخالصیهای مشخصی که خواص معینی دارند، به کار برده میشود.
به طور معمول لوازم و تجهیزات مورد استفاده برای مواد مختلف، اساساً مشابه بوده و در بسیاری از حالات قابلیت تعویض با یکدیگر را دارند و واحدهای طراحی شده برای عملیات یکی از آنها برای نوع دیگر مناسب است.
کاربردهای اساسی جامدات جاذب رطوبت شامل موارد زیر است:
چنانچه گاز کاملاً خشک مورد نیاز باشد، از این فرآیند استفاده میشود.
در مواردی که از لحاظ موقعیت مکانی، محدودیت وجود دارد.
در نم زدایی از گاز طبیعی با فشار بالا و حجم زیاد، چنان چه نقطه شبنم پایین مد نظر باشد استفاده از این سیستم نسبت به سیستم نم زدایی به وسیله گلایکول مناسبتر است.
1-3-2-1- سیلیکاژل
سیلیکاژلها به صورت پودر یا دانههای سخت با ظاهری شیشهای شبیه کوارتز وجود دارند. این مواد را اغلب با فرمول SiO2+nH2O نشان میدهند، مخلوط حاصل را درون یک هیدروسل قرار داده و پس از شستن و بیرون ریختن سولفات سدیم، هیدروژل را خشک می نمایند. محصول به دست آمده تخلخل بالایی دارد به گونه ای که قطر متوسط منافذ آن 40 آنگستروم است. جدول 1- 2 آنالیز شیمیایی یک نوع سیلیکاژل تجاری را نشان می دهد.
1-3-2-2- موبیل سوربید
موبیل سوربید یک نوع سیلیکاژل اصلاح شده است که تکنیکهای پیشرفتهتری در ساخت آن به کار رفته و به شکل دانههای سخت کروی و نیمه شفاف دیده میشود که در آن تعداد حفرههای بسیار زیادی وجود دارند که دیده نمیشوند. بخار در این حفرهها به دام می افتد و مایع میشود، حفرهها در موبیل سوربید آنقدر زیاد است که هر 500 گرم آن 30 هکتار مساحت دارد. سوربیدها خورنده نیستند و در شرایط ایستایی حدود 40% وزن خود آب جذب میکنند. چون فعالیت موبیل سوربیدهای نوع H و نوع R بسیار زیاد است، آب میتواند سبب شکستن دانهها شود، جهت حفاظت از بستر سوربیدهای H و R در برابر آب، از سوربید نوع W و Ws استفاده میشود، نوع W و Ws در برابر آب مقاوم است، پیش از این محصول موبیل سوربید تحت نام KC-TROCKENPERELEN عرضه میشد که محصول شرکت Engelhard آلمان بود ( بعدها شرکت BASF این شرکت را خریداری نمود). در حال حاضر شرکتهای متعددی این محصولات را با نامهای تجاری مختلف به بازار عرضه مینمایند. سیلیکاژل نوع H برای جداسازی هیدروکربونهای سنگین تر از پنتان و نوع Ws برای جداسازی آب از جریان گازی مورد استفاده قرار میگیرد.
در حال حاضر شرکتهای Union Carbide، BASF، Slicarbon و بسیاری دیگر ( شرکتهای روسی و چینی) از عمدهترین تولیدکنندگان این مواد در خارج کشور بوده و در داخل کشور نیز تلاشهای بسیار خوبی برای تولید این مواد انجام شده است و دانش فنی تولید آن بدست آمده است، اطمینان داریم بزودی محصولات تولید داخل کشور به عنوان رقیب محصولات خارجی در پالایشگاههای گاز کشور استفاده خواهند شد.
1-3-2-3- آلومینای فعال
آلومینای فعال شکلی از اکسید آلومینیوم است که مقادیر جزیی هیدرات ها و ذرات متخلخل و مقادیر بسیار کمی از عناصر دیگر در آن به کار رفته است. 51% از حجم ذرات آن را حفرهها تشکیل میدهند. آنالیز نمونه ای از آن در جدول 1- 2 نشان داده شده است.
1-3-2-4- بوکسیت فعال
بوکسیت فعال ذراتی با رنگ قرمز متمایل به قهوهای میباشند که از سختی بالایی برخوردارند. این ماده به طور طبیعی از گرم کردن بوکسیت تحت شرایط خاصی که آب از آلومینای آن خارج میشود به دست میآید که پس از فعال نمودن آن دارای ترکیب درصدهایی همانند جدول 1- 2 میباشد. از ویژگیهای برجسته بوکسیت فعال، پایین بودن هزینههای عملیاتی در مقایسه با دیگر جاذبها است. ویژگی دیگر آن مقاوم بودن در برابر آب مایع است و از معایب عمده آن پایین بودن ظرفیت جذب آن میباشد.
جدول 1- 2: مقایسه ظرفیت جذب انواع مواد خشک کننده در برابر هوای مرطوب [3]
1-3-2-5- غربال مولکولی
گرچه تهیه غربالهای مولکولی به طور طبیعی از مدتها قبل شناخته شده بود ولی تا سال 1954 که شرکت Union Carbide موفق به ساخت آن از طریق واکنشهای شیمیایی شد، غربالهای مولکولی جزء مواد تجاری به حساب نمیآمدند. غربال مولکولی برخلاف خشک کنندههای متداول (سیلیکاژل، موبیل سوربید، اکسید آلومینیوم و … ) دارای ساختمان کریستالی میکروسکوپی ثابت با مشخصات مخصوص به خود میباشد، که با استفاده از یک ماده ثانوی میتوان ساختمان ظاهری آن را به اشکال مختلف مورد استفاده در صنعت در آورد. از نظر شیمیایی مجموعهای از ترکیبات کلسیم، سدیم، آلومینیوم سیلیکات مواد اصلی تشکیل دهنده آن است. پس از انجام عملیات تکلیس16 در مجاورت حرارت 400 تا 600 درجه سانتی گراد، آبهای کریستالی در ساختمان آن خارج میشود و منافذ بسیار ریزی در حد آنگستروم به وجود میآید و کار جذب رطوبت را انجام میدهد. در حالتهای خاص میتوان اندازه منافذ ایجاد شده را با تغییرات جزئی در مبادله یونی بین سدیم، پتاسیم و کلسیم به طور دلخواه تغییر داد و منافذی با قطر 3 تا 5 آنگستروم ایجاد نمود تا جذب مولکولهای کوچک در آن صورت گیرد.
اگر تغییرات خاصی بر روی آلومینیوم سیلیکات صورت گیرد منافذی با قطرهای 8 تا 10 آنگستروم ایجاد خواهد شد که برای جذب مولکولهای بزرگتر مورد استفاده قرار میگیرد به گونهای که از علامت اختصاری آن به اندازه منافذ و کاربرد آن میتوان پی برد. به عنوان مثال نوع (4A) قادر است فقط آن دسته از مولکولهایی را جذب کند که قطر آن 4 آنگستروم بیشتر نباشد. در ساختمان این ماده پتاسیم جایگزین سدیم شده (4A) در نوع (5A) کلسیم جایگزین سدیم شده است. اندازه مولکولهایی را که قادرند به داخل ساختمان کریستالی غربال مولکولی نفوذ کرده و در آن جذب شوند به همراه دیگر ویژگیهای مهم آن در جدول 1- 3 آمده است. علاوه بر غربال مولکولی که در جدول 1- 3 آمدهاند دو نوع غربال مولکولی دیگر نوع AW 300 و AW500 برای نم زدایی از گازهای ترش بکار میروند.
غربالهای مولکولی در نم زدایی از گازهایی به کار می روند که باید خشک شوند و نقاط شبنم بسیار پایینی را در اختیار قرار می دهند ( حدود 100- درجه سانتی گراد).
اگر چه غربالهای مولکولی نسبت به دیگر مواد خشک کننده گران هستند ولی دارای مزایای زیر هستند:
برای نم زدایی از گازهایی که رطوبت نسبی آن پایین است، ظرفیت جذب بالایی دارند.
در دمای بالاتر از 50 درجه سانتی گراد نیز قادر به نم زدایی هستند.
به طور انتخابی آب و هیدروکربور را جذب میکنند.
هر ناخالصی همراه گاز را جذب میکنند.
گاز را کاملاً خشک نموده و نقطه شبنم پایین ایجاد مینمایند.
در برخورد با آب شکسته و یا ساییده نمی شوند و به یک لایه محافظ نیاز ندارند.
ظرفیت جذب آب به صورت پوند آب جذب شده توسط 100 پوند غربال مولکولی در فشار 5/17 میلیمتر جیوه و دمای 25 درجه سانتیگراد به شکل کروی تعریف میشود.
جدول 1- 3: خواص انواع غربال های مولکولی [3]
یکی از مهم ترین خواص غربال مولکولی داشتن حالت انتخاب و جذب ذرات مولکولی است به طوری که میتوان به راحتی ایزومرهای یک هیدروکربور را از مشتقات اصلی آن به روش کاملاً اقتصادی جدا نمود. به دلیل خاصیت فوق العاده شدید در جذب مولکولهای قطبی H2S، CO2، H2O میتوان به تفکیک هیدروکربورهای غیر اشباع از هیدروکربورهای اشباع پرداخت.
خواص فیزیکی انواع مواد جاذب رطوبت در جدول 1- 4 داده شده است. در ادامه خواص مهم هر یک از جاذبهای تجاری شرح داده شده است.
جدول 1- 4: خواص فیزیکی انواع مواد خشک کننده تجاری [3]
پارامترهای مؤثر در انتخاب یک ماده جامد خشککننده
انتخاب یک ماده جاذب رطوبت با در نظر گرفتن مسایل اقتصادی صورت میگیرد در این قسمت به بعضی پارامترهایی که در انتخاب این مواد مؤثر است اشاره میشود.
آلومینا نسبتاً ارزانتر از بقیه است چون ظرفیت جذب آن پایین است، بنابراین برای رسیدن به نقطه شبنم مطلوب، نیاز به طراحی برج بزرگتری میباشد. بنابراین دستگاه ها و لوازم احیا نیز به همان نسبت افزایش مییابد.
غربال مولکولی از بقیه جاذبها گرانتر است ولی برخلاف همه آنها قادر است گاز با دمای بالاتر از 50 درجه سانتی گراد را نیز خشک نماید، در مقابل گاز ترش نیز قادر به جذب آب میباشد و نقطه شبنم پایین تر از دیگر خشک کنندهها ایجاد میکند. برای گازهای ترش که ترکیبات گوگردی کمی دارند سیلیکاژل مناسب است، خشک کننده هایی نظیر آلومینای فعال که در ترکیب آنها، آهن به کار رفته است. برای نم زدایی از گازهای ترش مناسب نیستند چون اکسید آهن به کار رفته در آن با H2S واکنش می دهد و سولفور آهن به وجود میآورد و این واکنش به طور کلی خصوصیات ماده جاذب رطوبت را عوض میکند.
در حالتی که PH آب تشکیل شده درون منافذ از 5 کمتر شود باید از غربال مولکولی نوع AW استفاده شود.
1-2- فرآیندهای غشائی
در چند سال اخیر، فرآیندهای غشائی به طور گسترده در فرآیندهای جداسازی مورد استفاده قرار میگیرد. در صنایع گاز استفاده از غشاءها برای جداسازی گازهای مختلف، روند رو به رشدی داشته و جداسازی ترکیبات مختلف از گاز طبیعی توسط فرآیندهای غشائی مورد توجه بسیاری از محققان قرار گرفته است. تکنولوژی غشاء به خاطر ویژگی های ذاتی خود مانند حجم کم، احتیاج نداشتن به انرژی برای احیا، سادگی در انجام عملیات، نداشتن قسمت متحرک و … جایگزین مناسب و بسیار جذابی برای فرآیندهای جذب و جذب سطحی رایج در پالایشگاههای گاز است[7].
1-2-1- معرفی تکنولوژی غشاء
غشاء عبارتست از یک ناحیه غیرپیوسته که بین دو فاز قرار داده میشود[8]. در این ناحیه انتقال جرم انتخاب پذیر اتفاق میافتد که این انتقال بواسطه اختلاف در خواص فیزیکی و شیمیایی بین دو فازی است که غشاء بین آنها قرار گرفته است[9]. در

(2)، دمای محیط، فشار اتمسفریک، دمای نقطه شبنم هوای ورودی: 24 درجه سانتی گراد، دبی جریان مایع: 9 میلی لیتر بر دقیقه ) 74
شکل 4- 11: اثر دبی جریان مایع بر بازده و دمای نقطه شبنم هوای خروجی ( ماژول (1)، دمای محیط، فشار اتمسفریک، دمای نقطه شبنم هوای ورودی: 24 درجه سانتی گراد، دبی جریان گاز: 1000 میلی لیتر بر دقیقه ) 75
شکل 4- 12: اثر دبی جریان مایع بر بازده و دمای نقطه شبنم هوای خروجی ( ماژول (2)، دمای محیط، فشار اتمسفریک، دمای نقطه شبنم هوای ورودی: 24 درجه سانتی گراد، دبی جریان گاز: 1000 میلی لیتر بر دقیقه ) 76
شکل 4- 13: اثر دبی جریان مایع بر میزان شار انتقال جرم بخار آب ( ماژول (1)، دمای محیط، فشار اتمسفریک، دمای نقطه شبنم هوای ورودی: 24 درجه سانتی گراد، دبی جریان گاز: 1000 میلی لیتر بر دقیقه ) 77
شکل 4- 14: اثر دبی جریان مایع بر میزان شار انتقال جرم بخار آب ( ماژول (2)، دمای محیط، فشار اتمسفریک، دمای نقطه شبنم هوای ورودی: 24 درجه سانتی گراد، دبی جریان گاز: 1000 میلی لیتر بر دقیقه ) 78
شکل 4- 15: اثر غلظت تری اتیلن گلایکول بر بازده و دمای نقطه شبنم هوای خروجی (ماژول (1)، دمای محیط، فشار اتمسفریک، دبی جریان گاز :1000 میلی لیتر بر دقیقه، دبی جریان مایع: 9 میلی لیتر بر دقیقه) 79
شکل 4- 16: اثر غلظت تری اتیلن گلایکول بر بازده و دمای نقطه شبنم هوای خروجی (ماژول (2)، دمای محیط، فشار اتمسفریک، دبی جریان گاز :1000 میلی لیتر بر دقیقه، دبی جریان مایع: 9 میلی لیتر بر دقیقه) 79
شکل 4- 17: اثر غلظت تری اتیلن گلایکول بر میزان شار انتقال جرم بخار آب (ماژول (1)، دمای محیط، فشار اتمسفریک، دبی جریان گاز :1000 میلی لیتر بر دقیقه، دبی جریان مایع: 9 میلی لیتر بر دقیقه) 80
شکل 4- 18: اثر غلظت تری اتیلن گلایکول بر میزان شار انتقال جرم بخار آب (ماژول (2)، دمای محیط، فشار اتمسفریک، دبی جریان گاز :1000 میلی لیتر بر دقیقه، دبی جریان مایع: 9 میلی لیتر بر دقیقه) 81
شکل 4- 19: اثر جهت جریان بر بازده در دبی های مختلف گاز ( ماژول (1)، دمای محیط، فشار اتمسفریک، دمای نقطه شبنم هوای ورودی: 24 درجه سانتی گراد، دبی جریان مایع: 9 میلی لیتر بر دقیقه ) 82
شکل 4- 20: اثر جهت جریان بر بازده در دبی های مختلف گاز ( ماژول (2)، دمای محیط، فشار اتمسفریک، دمای نقطه شبنم هوای ورودی: 24 درجه سانتی گراد، دبی جریان مایع: 9 میلی لیتر بر دقیقه ) 82
شکل 4- 21: اثر جهت جریان بر دمای نقطه شبنم هوای خروجی در دبی های مختلف گاز ( ماژول (1)، دمای محیط، فشار اتمسفریک، دمای نقطه شبنم هوای ورودی: 24 درجه سانتی گراد، دبی جریان مایع: 9 میلی لیتر بر دقیقه ) 83
شکل 4- 22: اثر جهت جریان بر دمای نقطه شبنم هوای خروجی در دبی های مختلف گاز ( ماژول (2)، دمای محیط، فشار اتمسفریک، دمای نقطه شبنم هوای ورودی: 24 درجه سانتی گراد، دبی جریان مایع: 9 میلی لیتر بر دقیقه ) 83
فصل اول
مقدمه
1-1- گاز طبیعی و رطوبت زدایی از آن
گاز طبیعی یکی از مهمترین منابع اولیه انرژی است. مخازن گازی بزرگی در دهههای اخیر کشف شدهاند و امید به کشف مخازن گازی بیشتر، بسیار روشن است. گاز طبیعی موجود در مخازن زیرزمینی تحت شرایط دمایی و فشاری خاص، درکنار نفت و آب قرار دارد. از این جهت گاز طبیعی ممکن است مقداری ناخالصی شامل دی اکسید کربن، سولفید هیدروژن، بخار آب و … به همراه خود داشته باشد[1].
گاز طبیعی برای این که بتواند به مصرف خانگی و صنعتی برسد، باید طی چند مرحله در پالایشگاهها تصفیه شود و ناخالصی آن گرفته شود، میزان این ناخالصیها بایستی در حد استاندارد خط لوله یا فروش باشد. از مهم ترین مراحل تصفیهی گاز طبیعی، جذب گازهای اسیدی از گاز در صورت دارا بودن این ترکیبات و نم زدایی1 است.
نم زدایی یا رطوبت زدایی یکی از مراحل پالایش گاز طبیعی است. پس از تفکیک نفت از گاز، مقداری آب آزاد همراه با گاز طبیعی وجود دارد. که بیشتر آن توسط روشهای جداسازی ساده در سر چاه یا در نزدیکی آن از گاز جدا میشود. در حالی که بخار آب موجود در محلول گاز میبایست طی فرآیندی بسیار پیچیده تحت عنوان نم زدایی و یا رطوبت زدایی از گاز طبیعی تفکیک گردند.
1-2- مشکلات ناشی از حضور بخارات آب در گاز طبیعی
آب شاید یکی از ناخالصیهای ناخواسته مشترک تمام گازهای طبیعی است. معمولاً بخار آب به تنهایی باعث بروز مشکل چندانی نمیشود، این ماده بصورت مایع یا جامد در حالت تراکم و یا خنک شدن از گاز جدا شده و ایجاد مشکل مینماید. اگر دمای دیواره لوله انتقال یا مخازن نگهداری گاز طبیعی تا به زیر دمای نقطه شبنم2 گاز کاهش یابد، بخارات آب موجود در گاز طبیعی شروع به میعان شدن بر روی سطح سرد لوله میکنند که مشکلات زیر را در بر خواهد داشت[2]:
گاز طبیعی در کنار قطرات آب امکان تشکیل هیدرات3 را ایجاد میکند، که تشکیل هیدرات خود موجب افزایش افت فشار، انسداد، گرفتگی جزئی یا کلی خط لوله گاز و در برخی موارد انفجار خط لوله میشود.
گازهای دی اکسید کربن و سولفید هیدروژن موجود در گاز طبیعی در قطرات آب حل میشوند و موجب به وجود آمدن ترکیبات بسیار خورندهای میشوند که باعث آسیب رسیدن به خط لوله میشود.
بخار آب موجب کاهش ارزش حرارتی4 گاز طبیعی میشود.
اشغال قسمتی از سطح لوله و کاهش ظرفیت مفید آن
انجماد در واحدهای جذب که با سرمایش گاز همراه میباشند.
1-3- انواع روشهای نم زدایی از گاز طبیعی[3-6]
انتخاب روش نم زدایی بستگی به شرایط گاز (اجزای تشکیل دهنده و فشار و دما و دبی) و میزان نیاز به نم زدایی دارد. مقدار آب موجود در گاز را میتوان با نقطه شبنم گاز در فشار و دمای مورد نظر مشخص کرد. کاهش نقطه شبنم گاز، نشانگر مقدار آبی است که در فرآیند نم زدایی از گاز جدا میشود. روشهای مختلف نم زدایی عبارتند از:
روش جذب در مایع بوسیله مایعات جاذب رطوبت5
در این روش رطوبت گاز توسط یک مایع حلال از گاز جدا میشود. انواع مختلف گلایکول از مهم ترین موادی است که در این روش مورد استفاده قرار میگیرد.
روش جذب جامد به وسیله جامدات جاذب رطوبت6
در این روش رطوبت گاز توسط یک جامد فعال از گاز جدا میشود، سیلیکاژل، موبیل سوربید، اکسید آلومینیوم و غربال مولکولی از مهمترین جامداتی هستند که در این روش به کار میروند.
روش میعان نمودن آب به وسیله فشردن یا سرد کردن گاز7
در این روش گاز توسط کمپرسور فشرده شده و با توجه به این که دمای آن زیاد می شود، توسط یک سیستم خنک کننده سرد شده و بخارات آن که مایع شده از گاز جدا می شود. در این روش گاز مرطوب در اثر تبادل حرارت با یک ماده مبرد8 سرد میشود. در این عمل بخارات آب و هیدروکربونهای سنگین آن کندانس شده و به صورت مایع از گاز جدا می شود. این عمل ممکن است در چند مرحله انجام شود.
1-3-1- جذب در مایع بوسیله مایعات جاذب رطوبت
مایعاتی که برای جذب آب به کار برده میشوند، باید خواص مطلوبی داشته و نیازهای متعدد عملیاتی را برآورده نمایند که مهم ترین آنها عبارتند از:
خاصیت جذب آب زیاد
قیمت پایین
خاصیت غیر خورندگی
پایداری در برابر اجزای گاز
پایداری در مدت زمان احیا
سادگی در احیا
چسبندگی (ویسکوزیته) پایین و مناسب
فشار بخار پایین در درجه حرارت تماس با گاز
خاصیت حلالیت کم در گاز طبیعی و هیدروکربورهای مایع
خاصیت ایجاد کف پایین و میل کم به امولسیون شدن
دو ماده آلی که تمام خواص ذکر شده را در سطح رضایت بخشی برآورده مینمایند عبارتند از:
دی اتیلن گلایکول9
تری اتیلن گلایکول10
انواع مختلف گلایکول ها
گلایکولها، به ویژه دی اتیلن گلایکول (DEG) و تری اتیلن گلایکول (TEG) در سیستمهای نم زدایی از گاز اهمیت ویژهای دارند. در جدول 1- 1 مشخصات فیزیکی گلایکولها قابل مشاهده میباشد. با توجه به خواص گلایکولها که ذکر شد، مهم ترین عواملی که موجب استفاده گسترده از گلایکولها در نم زدایی گازها میشود عبارتند از خاصیت جذب آب، پایداری عالی در برابر حرارت و در برابر تجزیه شیمیایی، فشار بخار پایین و قیمت مناسب.
جدول 1- 1: مشخصات انواع گلایکول ها [3]
Methanol
Tetraethylene Glycol
Triethylene Glycol
Diethylene
Glycol
Ethylene Glycol
CH3OH
C6H18O5
C6H14O4
C4H10O3
C2H6O2
Formula
32.04
194.2
150.2
106.1
62.1
Molecular Weight
64.5
314
285.5
244.8
197.3
Boiling Point at 760 mm Hg (25°C)
120
0.01
0.01
0.01
0.12
Vapor Pressure at 25°C (mm Hg)
0.79
1.12
1.119
1.113
1.11
Density at 25°C (g/cc)
-144
22
19
17
8
Freezing Point (°F)
0.52
44.6
37.3
28.2
16.5
Viscosity at 25°C (centipoise)
22.5
45
45
44
47
Surface Tension at 25°C (dynes/cm)
0.60
0.52
0.53
0.55
0.58
Specific Heat at 25°C (Btu/(lb.°F))
هرچه وزن مولکولی گلایکولها افزایش یابد، خاصیت جذب آب در آنها نیز بالا میرود. چهار نوع عمده و تجاری گلایکولها عبارتند از : مونو اتیلن گلایکول (MEG)، دی اتیلن گلایکول (DEG)، تری اتیلن گلایکول (TEG) و تترا اتیلن گلایکول (TREG). نقطه جوش مونو اتیلن گلایکول و دی اتیلن گلایکول پایین میباشد، لذا این مواد از میزان هدر رفت بالایی برخوردار هستند. از طرفی تترا اتیلن گلایکول بسیار ویسکوز و گران است. لذا بهترین حلال، تری اتیلن گلایکول است که در بین انواع گلایکولها به دلیل داشتن نقطه جوش و دمای تبخیر بالا، قابلیت بازیافت تا 99-98 درصد در یک برج احیا که با فشار اتمسفریک کار می کند، منحصر به فرد به شمار میرود. این مسئله اجازه میدهد که بتوان دمای نقطه شبنم را در محدوده 150-80 درجه فارنهایت تنظیم نماییم. همچنین دمای نقطه تخریب تری اتیلن گلایکول حدود 206 درجه سانتی گراد است، در صورتی که برای دی اتیلن گلایکول این نقطه حدود 164 درجه سانتی گراد است و نیز در دمای بیشتر از 21 درجه سانتی گراد به اندازه تترا اتیلن گلایکول ویسکوز نمیباشد.
به منظور کاهش مقدار آب موجود در گازها توسط گلایکولها عمدتاً از سه روش مرسوم به شرح زیر استفاده میشود:
سیستم نم زدایی با گلایکول که در این سیستمها عمدتاً از برج تماس تری اتیلن گلایکول با خلوص بیش از 99% استفاده میشود و دمای بهره برداری گاز به طور متوسط در حد 20 تا 40 درجه سانتی گراد قرار دارد.
سیستمهای تبرید با تزریق مونو اتیلن گلایکول (در بعضی موارد دی اتیلن گلایکول) که در چیلرها، گاز سرد شده (تا حدود 20- تا 40- درجه سانتی گراد) و آب و هیدروکربورها از آن جدا میشود، در این سیستمها با ویژگیهای عملیاتی خاص خود گلایکول به عنوان ضد یخ عمل نموده و از بروز هیدرات در چیلرها و سایر تأسیسات تبرید شده ممانعت به عمل میآورد. بدیهی است که با سرد شدن گازهای غنی طبیعی، میعانات گازی و بخار آب موجود در گاز، آب آن توسط گلایکول جذب و از سیستم خارج میشود. گلایکولهای مورد استفاده در این سیستمها در جهت ممانعت از کریستالیزه شدن آنها معمولاً در محدوده غلظتی بین 60% تا 85% مورد استفاده قرار میگیرند.
در مواردی خاص که احتمال بروز هیدرات در شیرهای کنترل، تأسیسات تقلیل فشار گاز و سایر نقاط مشخص از سیستمهای عملیاتی وجود دارد میتوان با تزریق مقادیر حساب شده از انواع گلایکولها، ترجیحاً مونو اتیلن گلایکول و دی اتیلن گلایکول و یا متانول با غلظتهای ورودی معینی از خطر تشکیل هیدرات در تأسیسات مورد نظر جلوگیری به عمل آورد.
1-3-2- جذب آب توسط مواد جامد جاذب رطوبت
جذب مولکولی آب و هیدروکربور به دو طریق ممکن است انجام شود. یکی جذب بوسیله واکنشهای شیمیایی بین ماده جذب شدنی

که سبب دلگرمی ام هستند و دعای خیرشان بدرقه راهم بوده و هست.
سپاسگزاری
نخستین سپاس و ستایش از آن خداوندی است که بنده کوچکش را در دریای بیکران اندیشه، قطرهای ساخت تا وسعت آن را از دریچه اندیشههای ناب آموزگارانی بزرگ به تماشا نشیند. لذا اکنون که در سایه سار بنده نوازی هایش پایان نامه حاضر به انجام رسیده است، بر خود لازم میدانم تا مراتب سپاس را از بزرگوارانی به جا آورم که اگر دست یاریگرشان نبود، هرگز این پایان نامه به انجام نمیرسید.
ابتدا از استاد گرانقدرم جناب آقای دکتر پیمان کشاورز، که خود باوری را در من پروراندند و همواره راهنما و راهگشای بنده در اتمام و اکمال این پایان نامه بوده اند، کمال سپاس را دارم.
با تشکر و سپاسگذاری از زحمات بی دریغ استاد عالی قدر جناب آقای دکترسید شهاب الدین آیت اللهی که من را راهنمایی کرد.
از استادان عالی قدرم جناب آقای دکتر نصیر مهرانبد و جناب آقای دکتر عبدالمحمد علمداری که زحمت مشاوره این پایان نامه را متحمل شدند، صمیمانه تشکر میکنم.
از دوستان ارجمندم سرکار خانم مهندس سارا معصومی و جناب آقای مهندس علی گلخوار و دیگر دوستانی که مرا در انجام این تحقیق یاری نمودند، قدردانی و تشکر مینمایم.
با تشکر از کارکنان محترم بخش، جناب آقای مهندس همتیان، سرکار خانم مهندس کیانی، سرکار خانم مرآتیان و سرکار خانم برآهویی که در این پژوهش مرا یاری کردند.
سپاس آخر را به مهربانترین همراهان زندگیم، به پدر، مادر و همسر عزیزم تقدیم میکنم که حضورشان در فضای زندگیم مصداق بی ریای سخاوت بوده است.
چکیده
بررسی آزمایشگاهی رطوبت زدایی از گاز با استفاده از محلول تری اتیلن گلایکول در تماسدهنده های غشای الیاف توخالی
به کوشش
آرش فخارنژاد
در این مطالعه، در جهت رطوبت زدایی از گاز توسط حلال جاذب تری اتیلن گلایکول (TEG) ، از دو تماس دهنده غشائی الیاف توخالی با جنسهای مختلف الیاف پلی وینلیدن فلوراید (PVDF) و پلی پروپیلن (PP) استفاده گردیده است. هوای محیط به عنوان نمونه گاز، پس از عبور از مرطوب ساز از قسمت پوسته وارد تماس دهنده غشائی می شود و در تماس با محلول تری اتیلن گلایکول که درون الیافها جریان دارد، قرار میگیرد. اثر درصد رطوبت نسبی هوای ورودی، غلظت محلول تری اتیلن گلایکول ورودی، دبیهای متفاوت گاز و مایع و جهت جریان بر بازده رطوبت زدایی و شار انتقال جرم بخارات آب، مورد بررسی قرار گرفت. جهت شبیه سازی تماس دهندههای غشائی از نرم افزار شبیه ساز کامسول (Comsol) با در نظر گرفتن فرض هپل (Happel) برای فاز گاز استفاده گردید. همچنین از یک مدل ریاضی با در نظر گرفتن فرض پلاگ (Plug) برای فاز گاز، جهت شبیه سازی تماس دهنده غشائی استفاده شد. معادلات دیفرانسیل مربوط به مدل ریاضی توسط یک تکنیک عددی توسط کد نویسی با نرم افزار متلب (Matlab) حل شدند. نتایج حاصل از شبیه سازی با دادههای آزمایشگاهی از تطابق خوبی برخوردار بودند. نتایج نشان دادند که تماس دهندههای غشای الیاف توخالی در جداسازی بخارات آب از جریان گاز میتوانند بسیار موثر باشند. دبی جریان گاز اثر قابل ملاحظهای بر میزان بازده و دمای نقطه شبنم جریان هوای خروجی دارد. همچنین مشاهده شد تغییرات دبی مایع اثر چندانی بر بازده و شار انتقال جرم ندارد که بیان گر این موضوع است که، مقاومت انتقال جرم در فاز مایع نیست. برای تماس دهندههای غشائی مشاهده شد میزان جداسازی بخارات آب برای حالت جریان ناهمسو نسبت به جریان همسو افزایش مییابد.
واژگان کلیدی:
رطوبت زدایی، تری اتیلن گلایکول، غشاء الیاف توخالی، پلی وینلیدن فلوراید، پلی پروپیلن، کامسول
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول: مقدمه 2
1-1- گاز طبیعی و رطوبت زدایی از آن 2
1-2- مشکلات ناشی از حضور بخارات آب در گاز طبیعی 3
1-3- انواع روشهای نم زدایی از گاز طبیعی 3
1-3-1- جذب در مایع بوسیله مایعات جاذب رطوبت 4
1-3-2- جذب آب توسط مواد جامد جاذب رطوبت 7
1-3-2-1- سیلیکاژل 10
1-3-2-2- موبیل سوربید 10
1-3-2-3- آلومینای فعال 11
1-3-2-4- بوکسیت فعال 11
1-3-2-5- غربال مولکولی 12
1-2- فرآیندهای غشائی 16
1-2-1- معرفی تکنولوژی غشاء 16
1-2-2- مکانیسم جداسازی غشائی 17
1-2-3- تقسیم بندی غشاءها 18
1-2-3-1- تقسیم بندی بر اساس جنس غشاء 18
1-2-3-2- تقسیم بندی بر اساس ساختار غشاء 22
1-2-3-3- تقسیم بندی براساس شکل هندسی غشاء 23
فصل دوم: مروری بر تحقیقات گذشته 28
2-1- تاریخچه استفاده از روشهای متداول برای رطوبت زدایی از گاز با استفاده از مایعات جاذب 28
2-2- تاریخچه استفاده از غشای الیاف تو خالی برای رطوبت زدایی از گاز 30
فصل سوم: روش انجام کار 33
3-1- روش انجام آزمایشات 33
3-1-1- مایع جاذب رطوبت 33
3-1-2- آزمایشات 35
3-1-2-1- شرح واحد آزمایشگاهی رطوبتزدایی از هوا 35
3-1-2-2- شرح انجام آزمایش 42
3-1-3- استخراج نتایج 44
3-2- روش شبیه سازی با استفاده از نرم افزار COMSOL 45
3-2-1- معادلات حاکم 47
3-2-1-1- معادلات غلظت در درون الیاف غشائی (فاز مایع) 48
3-2-1-2- معادلات غلظت در غشاء 50
3-2-1-3- معادلات غلظت در پوسته (فاز گاز) 50
3-2-2- حلالیت بخار آب در محلول تری اتیلن گلایکول 52
3-2-3- ضرایب نفوذ آب 55
3-2-3-1- ضریب نفوذ آب در هوا 55
3-2-3-2- ضریب نفوذ آب در محلول تری اتیلن گلایکول 55
3-2-3-3- ضریب نفوذ آب در غشاء در حالت کاملاً خشک 56
3-2-3-4- ضریب نفوذ آب در غشاء در حالت تر شوندگی کامل 57
3-2-4- حل عددی معادلات شبیه سازی 58
3-3- روش مدل سازی با استفاده فرض پلاگ 59
3-3-1- معادلات حاکم 59
3-3-1-1- معادله غلظت در درون الیاف غشائی (فاز مایع) 59
3-3-1-2- معادلات غلظت در غشاء 61
3-3-1-3- معادلات غلظت در پوسته (فاز گاز) 61
3-3-2- حل عددی معادلات 62
فصل چهارم: بحث و نتایج 65
4-1- معرفی پارامترهای مورد بررسی در فرآیند جذب بخارات آب و بررسی تأثیر آنها 66
4-1-1- تأثیر درصد رطوبت نسبی هوای ورودی 66
4-1-1-1- اثر درصد رطوبت نسبی هوای ورودی بر بازده حذف بخارات آب و دمای نقطه شبنم هوای خروجی 66
4-1-1-2- اثر درصد رطوبت نسبی هوای ورودی بر میزان شار انتقال جرم بخار آب 69
4-1-2- تأثیر دبی جریان هوا 71
4-1-2-1- اثر دبی جریان هوا بر بازده حذف بخارات آب و دمای نقطه شبنم هوای خروجی 71
4-1-2-2- اثر دبی جریان هوا بر میزان شار انتقال جرم بخار آب 73
4-1-3- تأثیر دبی جریان مایع 75
4-1-3-1- اثر دبی جریان مایع بر بازده حذف بخارات آب و دمای نقطه شبنم هوای خروجی 75
4-1-3-2- اثر دبی جریان هوا بر میزان شار انتقال جرم بخار آب 76
4-1-4- تأثیر غلظت تری اتیلن گلایکول 78
4-1-4-1- اثر غلظت تری اتیلن گلایکول بر بازده حذف بخارات آب و دمای نقطه شبنم هوای خروجی 78
4-1-4-2- اثر غلظت تری اتیلن گلایکول بر میزان شار انتقال جرم بخار آب 80
4-1-5- تأثیر جهت جریان 81
4-1-5-1- اثر جهت جریان بر بازده حذف بخارات آب 82
4-1-5-2- اثر جهت جریان بر دمای نقطه شبنم هوای خروجی 83
فصل پنجم: نتیجهگیری و پیشنهادات 85
5-1- نتیجه گیری 85
5-2- پیشنهادات 86
فهرست جدول ها
عنوان صفحه
جدول 1- 1: مشخصات انواع گلایکول ها 6
جدول 1- 2: مقایسه ظرفیت جذب انواع مواد خشک کننده در برابر هوای مرطوب 11
جدول 1- 3: خواص انواع غربال های مولکولی 14
جدول 1- 4: خواص فیزیکی انواع مواد خشک کننده تجاری 15
جدول 1- 5: مقایسه انواع مختلفی از غشاءها 23
جدول 3- 1: ویژگیهای تری اتیلن گلایکول شرکت فرسا شیمی 34
جدول 3- 2: چگالی و لزجت تری اتیلن گلایکول در دمای اتاق 34
جدول 3- 3: مشخصات تماس دهندههای غشائی 39
جدول 3- 4: ضرایب رابطه ناکانیشی برای محاسبه ضریب نفوذ در مایعات 56
فهرست شکل ها
عنوان صفحه
شکل 1- 1: گازهای سریع و کند بر اساس مقاومت در برابر حرکتشان 17
شکل 1- 2: عملکرد غشاء مایع 19
شکل 1- 3: غشاء سرامیکی 21
شکل 1- 4: غشاء فلزی 22
شکل 1- 5: نمونه ای از مدولهای غشائی 24
شکل 1- 6: نمائی از ماژول غشای الیاف تو خالی 26
شکل 3- 1: شماتیک فرآیندی رطوبت زدایی از گاز با استفاده از محلول تری اتیلن گلایکول، در تماس دهنده غشای الیاف توخالی 36
شکل 3- 2: کمپرسور هوا 37
شکل 3- 3: مرطوب ساز 37
شکل 3- 4: (a) ماژول شماره 1 (b) ماژول شماره 2 39
شکل 3- 5: رطوبت سنج دیجیتالی مدل TH-300 40
شکل 3- 6: پمپ گردش سیال جاذب 41
شکل 3- 7: خطی سازی نمودار دبی تری اتیلن گلایکول در مقابل دور موتور 41
شکل 3- 8: روند به حالت پایا رسیدن سیستم 43
شکل 3- 9: جریان موازی در تماس دهنده غشائی الیاف توخالی 46
شکل 3- 10: (1) حالت تر شوندگی کامل غشاء (2) حالت کاملاً خشک غشاء 46
شکل 3- 11: سطح مقطع تماس دهنده غشائی الیاف توخالی و تقریب به صورت سطح مقطع دایره ای شکل 47
شکل 3- 12: نواحی مختلف تماس دهنده در شبیه سازی 51
شکل 3- 13: ضریب نفوذ برای مخلوط دو جزئی بخار آب و هوا 55
شکل 3- 14: مشبندی جهت حل با استفاده از روش المان محدود 58
شکل 3- 15: الگوریتم حل برنامه 63
شکل 4- 1: اثر درصد رطوبت نسبی هوای ورودی بر بازده (ماژول (1)، دمای محیط، فشار اتمسفریک، دبی جریان گاز :1000 میلی لیتر بر دقیقه، دبی جریان مایع: 9 میلی لیتر بر دقیقه) 67
شکل 4- 2: اثر درصد رطوبت نسبی هوای ورودی بر بازده (ماژول (2)، دمای محیط، فشار اتمسفریک، دبی جریان گاز :1000 میلی لیتر بر دقیقه، دبی جریان مایع: 9 میلی لیتر بر دقیقه) 67
شکل 4- 3: تغییرات دمای نقطه شبنم هوای خروجی با درصد رطوبت نسبی هوای ورودی (ماژول (1)، دمای محیط، فشار اتمسفریک، دبی جریان گاز :1000 میلی لیتر بر دقیقه، دبی جریان مایع: 9 میلی لیتر بر دقیقه) 68
شکل 4- 4: تغییرات دمای نقطه شبنم هوای خروجی با درصد رطوبت نسبی هوای ورودی (ماژول (2)، دمای محیط، فشار اتمسفریک، دبی جریان گاز :1000 میلی لیتر بر دقیقه، دبی جریان مایع: 9 میلی لیتر بر دقیقه) 69
شکل 4- 5: اثر درصد رطوبت نسبی هوای ورودی بر میزان شار انتقال جرم بخار آب (ماژول (1)، دمای محیط، فشار اتمسفریک، دبی جریان گاز :1000 میلی لیتر بر دقیقه، دبی جریان مایع: 9 میلی لیتر بر دقیقه) 70
شکل 4- 6: اثر درصد رطوبت نسبی هوای ورودی بر میزان شار انتقال جرم بخار آب (ماژول (1)، دمای محیط، فشار اتمسفریک، دبی جریان گاز :1000 میلی لیتر بر دقیقه، دبی جریان مایع: 9 میلی لیتر بر دقیقه) 71
شکل 4- 7: اثر دبی جریان گاز بر بازده و دمای نقطه شبنم هوای خروجی ( ماژول (1)، دمای محیط، فشار اتمسفریک، دمای نقطه شبنم هوای ورودی: 24 درجه سانتی گراد، دبی جریان مایع: 9 میلی لیتر بر دقیقه ) 72
شکل 4- 8: اثر دبی جریان گاز بر بازده و دمای نقطه شبنم هوای خروجی ( ماژول (2)، دمای محیط، فشار اتمسفریک، دمای نقطه شبنم هوای ورودی: 24 درجه سانتی گراد، دبی جریان مایع: 9 میلی لیتر بر دقیقه ) 73
شکل 4- 9: اثر دبی جریان گاز بر میزان شار انتقال جرم بخار آب ( ماژول (1)، دمای محیط، فشار اتمسفریک، دمای نقطه شبنم هوای ورودی: 24 درجه سانتی گراد، دبی جریان مایع: 9 میلی لیتر بر دقیقه ) 74
شکل 4- 10: اثر دبی جریان گاز بر میزان شار انتقال جرم بخار آب ( ماژول

دست و دلم به درس خوندن نمیره چیکار کنم؟

 

این جمله را ممکن است شمار قابل ملاحظه‌ای از داوطلبان در طی دوره آمادگی برای کنکور بگویند. نداشتن انگیزه ممکن است که از همان ابتدا، یک داوطلب را از مطالعه بازدارد یا در طی دوران آمادگی و به دلایل مختلفی پیش آید و او را از ادامه مسیر ناامید سازد. به دلیل اینکه نداشتن انگیزه به صورت کوتاه مدت، از چند دقیقه گرفته تا چند روز و حتی چند ماه، برای مطالعه و آمادگی داوطلبان مشکل ایجاد می‌کند، در این مقاله سعی خواهیم کرد تا درباره نقش انگیزه در موفقیت و علل و زمینه‌های از بین رفتن و ایجاد آن در طول آمادگی برای کنکور، صحبت کنیم.

قبل از هر چیز به این نکته توجه داشته باشید که داشتن انگیزه در انجام هر کاری، بهترین موتور محرک و اساسی‌ترین عامل حرکت و رسیدن به هدف است؛ پس هر چه قدر هم تلاش کنید، اما انگیزه‌ای برای درس خواندن و آمادگی برای کنکور نداشته باشید، پایان راه و کسب نتیجه مطلوب مشکل خواهد بود. عوامل مختلفی ممکن است که مانع ایجاد انگیزه درس خواندن شما شود. از جمله این عوامل می‌توان به مشکلات خانوادگی، محتوای کتاب‌های درسی و علاقه نداشتن داوطلب به آنها، احساس ترس یا نگرانی داوطلب از وضعیت خود در مقابل داوطلبان دیگر، نداشتن هدف، برنامه و امکانات آموزشی برای مطالعه خوب و اصولی، مشکلات جسمی و روحی و … اشاره کرد. با توجه به اینکه شما داوطلبان عزیز تقریباً در مراحل آغازین زمان مطالعه و آمادگی برای کنکور هستید، بهتر است که از همین الان به ایجاد یا تقویت انگیزه‌های خود درباره آمادگی برای کنکور بپردازید. و سوالات کنکور را بررسی کنید .

 

مهم ترین راه های ایجاد انگیزه درس خواندن برای کنکور :

هدف داشته باشید

هر رفتاری که انسان انجام می‌دهد، ناشی از تعامل سه عنصر هدف، انگیزه و نیاز است. چرا وقتی ما تشنه می‌شویم، سراسیمه به هر طرفی می‌رویم تا آب به دست آوریم و رفع عطش کنیم؟ زیرا نیاز به آب داریم و کمبود آب در بدن ما، ایجاد انگیزه می‌کند و در نتیجه، برای رسیدن به هدف، یعنی آب، همه سعی و تلاش خود را به کار می‌گیریم. اگر شما می‌خواهید انگیزه مطالعه کردن بیشتری پیدا کنید، در مرحله اول باید هدف خود را مشخص کنید. وقتی مشخص شد که شما چه هدفی دارید، طبعاً برای رسیدن به آن هدف، احساس می‌کنید نیازمند چیزهایی هستید که از طریق مطالعه و درس خواندن به دست می‌آیند و در نتیجه، برای دستیابی به آن چیزها، برنامه‌ریزی و سپس بر اساس آن برنامه، عمل می‌کنید.

 

پس برای اینکه انگیزه کافی برای درس خواندن پیدا کنید به این فکر کنید که برای چه مطالعه می‌کنید. به آینده‌ای روشن بیندیشید که باید با دستان خود آن را رقم بزنید، و اکنون ابزار شما داوطلب عزیز برای رسیدن به  این آینده، درس خواندن است. به این فکر کنید که از خود برای گذراندن یک کنکور قابل قبول، چه انتظاری دارید و این انتظار، تا چه حد مطابق با توان شما یا حتی بسیار کمتر از آن است. ممکن است که در طول مسیر، بارها ناامید یا دلزده شوید؛ اما با تمام قوا تلاش کنید تا همچنان قوی بمانید و به «اما» و «اگر»ها فکر نکنید و فقط و فقط به «باید»ها فکر کنید و اینکه شما حتماً در راه رسیدن هدفی که در پیش گرفته‌اید، موفق خواهید شد؛ پس هر آنچه را که شما را از این راه باز می‌دارد، از سر راه خود بردارید و به هیچ سدی اجازه‌ خودنمایی در مقابل خودتان را ندهید و همه‌ سدهای ناامیدی، خستگی، بی‌حالی و «نمی‌توانم»‌ها را نابود کنید و با فکر کردن به هدف، انگیزه پیدا کرده و محکم و قوی قدم در راه بگذارید و برای افزایش آمادگی سوالات امتحانات نهایی را بررسی کنید.

 

 

زبان گردانی کنید

وقتی شما چند دوست دارید، دوستی را که به شما بیشتر شبیه است، عاطفه و روحیه شما را دارد و به زبان شما سخن می‌گوید، بیشتر دوست دارید و به حرف‌هایش بیشتر توجه می‌کنید و حتی او را بیشتر به خاطر می‌سپارید. زبان کتاب، یک زبان عمومی و همگانی است و باید همچنین باشد. این شما هستید که باید پس از مطالعه، کتاب و متن، نمودار و فرمول‌ها را به زبان خود بیان کنید. به این کار در اصطلاح، زبان گردانی گفته می‌شود. زبان گردانی، یکی از اصول مطالعه است. فقط کافی است که برای انجام این کار حوصله به خرج دهید؛ به این ترتیب که پیچیده‌ترین مطالب علمی را، همین طور که مطالعه می‌کنید و جلو می‌روید، به زبان ساده، قابل فهم و بیان خوشایند خودتان برگردانید. از خود مثال بزنید و حتی آن متن را یک بار دیگر به زبان ساده خودتان بنویسید. اگر بخواهید عیناً مطالب کتاب را بخوانید و حفظ کنید عملاً نمی‌توانید یادگیری عمیقی داشته باشید؛ اما اگر با زبان گردانی، مطالب را یاد بگیرید، خیلی راحت‌تر همه مطالب کتاب را بیان خواهید کرد و مفاد آن را به خاطر خواهید سپرد.

منبع : سایت کنکور و امتحان نهایی

 

 

 

 

 

یک ‌رژیم غذایی متعادل برای خانم ‌ها

با بخش غذاهای رژیمی مجله اینترنتی بیست ستون همراه باشید

بهترین موقع برای خوردن کربوهیدرات، پروتئین و چربی چه مواقعی است؟ چه میزان پروتئین باید مصرف کنید و چه چیزی میزان مصرف ‌مواد غذایی روزانه شما را مشخص می‌کند؟ عاقلانه انتخاب کنید و به‌این‌ترتیب هر روز رژیم غذایی سالمی خواهید داشت.

نیازهای غذایی روزانه خانم‌ها با آقایان متفاوت است و در این مقاله متخصص تغذیه ما راهنمایی‌ها و ایده‌هایی برای تهیه غذاها برای خانم‌هایی که به دنبال رژیم غذایی متعادل و سالم هستند ارائه داده است؛ اما منظور ما از رژیم غذایی متعادل دقیقا چیست؟ قوانین ساده‌ای است مانند اینکه روزانه پنج وعده غذایی بخورید شامل سه وعده دانه‌های کامل یا اینکه بیشتر ‌ماهی و ‌مرغ بخورید و کمتر ‌گوشت قرمز و یا اینکه مواد لبنیاتی کم‌چرب انتخاب کنید؛ اما این کل قضیه نیست. چه میزان باید غذا بخورید و بهترین موقع برای خوردن پروتئین، کربوهیدرات یا چربی کی است؟ این مقاله را بخوانید تا شما را به داشتن رژیم غذایی متعادل و سالم هدایت کنیم.

جدول میزان مصرف ‌مواد غذایی

نیاز به مواد مغذی مختلف بسته به جنسیت، وزن، سن و میزان فعالیت روزانه شما متفاوت است بنابراین از این جدول فقط به عنوان یک راهنمایی کلی استفاده کنید. این جدول میزان مواد مغذی توصیه‌شده برای داشتن یک رژیم غذایی متعادل و سالم و بیشتر برای نگه داشتن وزن را نشان می‌دهد نه کم و زیاد کردن آن. به‌طور نمونه خانم‌ها مواد مغذی کمتری نسبت به آقایان نیاز دارند به استثناء نمک و فیبر.

میزان مواد مغذی موردنیاز روزانه:

خانم‌ها 2000 انرژی (کیلوکالری)

آقایان 2500 انرژی (کیلوکالری)

پروتئین

خانم‌ها 45  (گرم)

آقایان 55  (گرم)

کربوهیدرات

خانم ها 230 (گرم)

آقایان  300 (گرم)

شکر

آقایان 90  (گرم)

بانوان 120  (گرم)

چربی

آقایان 70 (گرم)

بانوان 95 (گرم)

چربی‌های اشباع شده

آقایان 20 (گرم)

بانوان 30 (گرم)

فیبر

آقایان 24 (گرم)

بانوان 24 (گرم)

نمک

آقایان 6 (گرم)

بانوان 6 (گرم)

 

 اندازه وعده ایده آل

اعداد و جدول‌ها بسیار خوب هستند اما چگونه با شما و رژیمتان هماهنگ می‌شوند؟ میزان مواد مغذی را با راهنمایی راحت‌تری که در زیر برای تشخیص اندازه وعده مناسب آورده‌ایم، شخصی‌تر کنید.

سهم مواد مغذی شما:

اندازه مصرف غذاها

کربوهیدرات‌ها مانند کرن فلکس، ‌برنج، ‌پاستا و ‌سیب‌زمینی به اندازه کف دستتان

پروتئین‌ها مانند گوشت، ‌مرغ و ‌ماهی به اندازه دو کف دستتان (به شکلی که می‌خواهید ‌آب بخورید مشت کنید)

تنقلات مانند پاپ‌کرن یا چیپس دو انگشت

کیک‌ها دو سر شست

کره و موادی که مثل کره روی ‌نان می‌مالید

 

صبحانه

سوخت‌وساز خود را با خوردن ‌صبحانه‌ای شامل پروتئین به شدت بالا ببرید. تخم‌مرغ، ‌ماهی سالمون، ژامبون یا لبنیات کم‌چرب را انتخاب کنید. ما کالری بیشتری را برای هضم کردن پروتئین تا کربوهیدرات مصرف می‌کنیم؛ بنابراین با پروتئینی کردن ‌صبحانه خود سوخت‌وساز خود را بالا می‌برید و کالری کمتری در طول روز مصرف خواهید کرد چون غذاهای پروتئینی مدت زمان بیشتری شما را ‌سیر نگه می‌دارند.

غذای رژیمی پیشنهادی: تهیه یک ‌صبحانه پروتئینی لازم نیست زیاد طول بکشد. صبحتان را با ‌نان تست و یک تخم‌مرغ، یک تکه سالمون یا کمی ژامبون شروع کنید. اگر هم بیشتر وقت داشتید از خوردن ‌املت و امثال آن لذت ببرید.

هر کاری می‌کنید به‌هیچ‌عنوان از خوردن ‌صبحانه خودداری نکنید زیرا این باعث می‌شود قند خون شما به شدت بالا برود که به این معنا است که در باقی روز غذاهای نامناسبی را برای مصرف انتخاب خواهید کرد. به یاد داشته باشید ‌صبحانه نقش مهمی را در ‌مواد غذایی مصرفی روزانه شما و همچنین در نگه داشتن وزن سالم بازی می‌کند.

میان وعده صبح

راه ایده آل برای کنترل سطح قند خون شما خوردن چیزهای کوچک در طول روز است. به این معنی نیست که بیشتر می‌خورید بلکه در حال پخش کردن کالری ورودی خود در طول روز هستید. از میان وعده‌هایی استفاده کنید که مواد مغذی مفیدی دارند که هم شما را ‌سیر نگه دارند و هم پنج وعده غذایی در روز شما را کامل کنند.

غذای رژیمی پیشنهادی: به جای خوردن بیسکوئیت در صبح‌ها، ‌کلوچه درست شده از جو دوسر با کره بادام‌زمینی و یک ‌موز بخورید یا از ‌ماست با‌میوه‌ها و ‌سبزیجات استفاده کنید.

نهار

یک نهار مخلوط از پروتئین و کربوهیدرات‌های نشاسته دار تهیه کنید. غذاهایی که کربوهیدرات غنی هستند انرژی فراهم می‌کنند و بدون آن‌ها شما از آن خستگی معمول عصرها رنج خواهید برد. کلید این است که کربوهیدرات‌هایی را انتخاب کنید که قند خون را به‌طور ثابتی بالا نگه می‌دارند. این به این معناست که به جای استفاده از کربوهیدرات‌های ساده یا آن‌هایی که سفید هستند از دانه‌های کامل استفاده کنید که غنی از فیبر می‌باشند زیرا این به شما کمک می‌کند از خستگی بعدازظهرها جلوگیری کنید.

غذای رژیمی پیشنهادی: می‌توانید ساندویچ ‌نان سبوس با سالمون، ‌مرغ یا لبنیات کم‌چرب به همراه مقدار کافی ‌سالاد بخورید.

عصرانه

میلتان به خوردن چیزهای شیرین و نیازتان به انرژی را با خوردن ‌میوه راضی کنید. یک مشت ‌میوه خشک‌شده همراه با آجیل شیرین نشده، پروتئین و چربی سالم موردنیاز شما را فراهم می‌کند و تا بعد شما را راضی نگه می‌دارد.

غذای رژیمی پیشنهادی: به جای ‌شکلات یا ‌تنقلات مانند آن یک مشت حلقه‌های ‌سیب خشک‌شده با تعدادی بادام یا ‌گردو میل کنید. ‌میوه خشک‌شده چهار برابر شیرین‌تر از ‌میوه تازه است که این عالی است اگر در بعدازظهر کلاس ‌ورزش داشته باشید. ترکیب کردن ‌میوه‌های خشک‌شده با مغزها سبب می‌شود قند آن‌ها در بدن ثابت بماند و شما را برای مدت زمان بیشتری با انرژی نگه دارد. به‌طور مرتب یخچال خود را از مقدار کافی مواد کوچک کم‌کالری مانند گوجه فرنگی‌های کوچک یا انگور پر کنید که باعث می‌شود وقتی هوس خوردن چیزی شیرین یا ترد می‌کنید به سراغ آن بیسکوئیت نروید.

شام

خوردن کربوهیدرات‌ها را متوقف نکنید. آن‌ها چربی کمی دارند، غنی از فیبر هستند و به شما کمک می‌کنند شب احساس ‌آرامش بیشتری داشته باشد. آن‌ها را با بعضی چربی‌های لازم و سالم مخلوط کنید. آن دسته از چربی‌هایی که در ‌ماهی‌هایی مانند سالمون و ساردین و همچنین مغزها، دانه‌ها و روغن‌هایشان پیدا می‌کنید. بدن شما می‌تواند از این چربی‌های سالم در طول شب برای بازسازی استفاده کند که برای نگه داشتن ‌پوستو موی سالم ضروری است.

غذای رژیمی پیشنهادی: نصف بشقاب خود را با انواع ‌سبزیجات رنگی یا ‌سالاد پر کنید همراه با ‌مخلفاتی از روغن بذر کتان و مقداری گوشت، ‌ماهی یا لوبیا با ‌برنج قهوه‌ای یا ‌پاستا.

منبع: www.bistsotoon.com

 

تم تولد کودکان – تجربه ی یک شب به یاد ماندنی

برای اینکه بخواهیم یک جشن تولد جذاب داشته باشیم شاید مهمتر از هر چیز این است که بدانیم قرار است چگونه میهمانی ای داشته باشیم؟ چیزی که این روزها به اسم تم مهمانی از آن نام برده می شود، در واقع دانستن تمامی جزئیاتی است که به ما کمک می کند، علاوه بر اینکه همه چیز طبق برنامه و منظم و البته در زمان دقیقش اجرا شود؛ یک هماهنگی زیبا و دوست داشتنی هم در مورد تمامی ارکان میهمانیمان داشته باشیم. تم تولد به ما کمک می کند، بدانیم دقیقا باید کیک تولد به چه شکل باشد، تزئین جشن  تولد به چه صورتی اجرا شود و حتی ظروف و چیدمان میز بار چگونه باشد.

اما به نظر من بیشترین نوع تولدی که انتخاب تم مناسب برای آن اهمیت بسیاری دارد، تولد کودکان است. شاید انتخاب یک تم تولد بزرگسالان که به درستی انتخاب و اجرا شده باشد مورد تحسین قرار بگیرد؛ اما احساس یک کودک ذوق زده در میان جشن تولدش هنگامی که همه چیز شبیه کاراکترهای کارتون مورد علاقه اش هستند، چیز دیگری است. یک لحظه تصور کنید کودک شما که عاشق کارتون اسپایدرمن است، ناگهان خود را در میان بادکنکهای فویلی اسپایدرمن یا تاج اسپایدرمن و حتی قاشق و چنگال هایی به شکل اسپایدرمن ببیند. فکر نمی کنم هیچ چیز برای یک کودک لذت بخش تر از این تجربه باشد. تازه فرض کنید در کنار بادکنک آرائی و دیزاین در تم تولد اسپایدرمن ؛ کودک شما بر روی میز خوراکی های تولد و بر روی دستمال کاغذی ها هم عکس کاراکتر مورد علاقه اش را ببیند.

 

می توانیم برای کودکانمان لحظاتی شگفت انگیز خلق کنیم، تنها کافی است کمی خلاقیت در برگزاری مراسم تولد آنها داشته باشیم.

 

دو ایده ی ساده و بامزه

در اینجا می خواهیم به شما دو ایده ی جالب در رابطه با برگزاری جشن تولد کودکتان بگوییم. البته اگر تم تولد کودک مناسبی انتخاب کرده باشید می توانید لحظات شیرین تری برای کودکتان با این ایده ها ایجاد کنید.

  1. شما می توانید یک ویدئوی خانوادگی با ماسک ها یا المان های مرتبط با تم جشن تولد کودکتان ضبط کنید و برای یادگاری در ابتدای سایر فیلم هایی که حتی با یک موبایل دستی ضبط کرده اید آن را قرار دهید. کودکتان با دیدن شما در لباس ها یا ماسک کاراکتر و تم تولد مورد علاقه اش بسیار ذوق زده خواهد شد.
  2. شما می توانید به سادگی با چند تماس، میهمانان خود را هم در جریان تم تولد کودک بگذارید. آنها می توانند به سادگی با خریدن یک ماسک یا یک بادکنک و یا انتخاب یک کاغذ کادوی هماهنگ، به شادی کودک شما اضافه کنند.

چند تم تولد کودک محبوب سال

تم تولد کودک باب اسفنجی : در تم تولد باب اسفنجی بادکنک ها و تزئین جشن با استفاده از کاراکترهای با نمک این کارتون خواهد بود. تازه فرض کنید باب اسفنجی و پاتریک در کنار دیس فینگرفود جشن تولد کودک شما هستند.

تم تولد کودک اسپایدرمن : همین طور که در متن اشاره کردیم در تم تولد اسپایدرمن هم همه چیز در تولد رنگ و بوی این کارتون دوست داشتنی و جذاب را دارد. تم تولد اسپایدرمن یکی از محبوب ترین تم ها در میان همه است. من که فکر می کنم بزرگسالان هم حتی این تم را دوست داشته باشند!

تم تولد کودک کیتی : فکر نمی کنم این روزها بتوان دختر بچه ای را پیدا کرد که عاشق کیتی نباشد و یا در اتاقش حداقل در چند جا اثری از این گربه ی دوست داشتنی وجود نداشته باشد. در تم تولد کیتی هم تمام خانه، کیک تولد کودک، بادکنک تولد کودک و خلاصه همه جا اثری از این گربه ی خوش روی شیرین هست.

 

 

تم تولد کودک مک کوئین

تم تولد کودک باربی

تم تولد کودک راپانزل

 

و در نهایت اینکه اگر تا به حال تجربه ی برگزاری یک جشن تولد با تم تولد کودک را نداشته اید می توانید برای انتخاب این اقلام و یا اجرای میهمانی و تزئین جشن تولد از مشاورین و یا موسسات معتبر در این زمینه کمک بگیرید. اگر این مقاله را دوست داشتید برای آنکه اطلاعات جالبی در رابطه با برگزاری انواع جشن ها داشته باشید، می توانید سایر مقالات ما را هم مطالعه کنید.

امیدواریم این مقاله سهمی هر چند کوتاه در شاد کردن کودکانتان داشته باشد.