مقاله رایگان با موضوع جامعه پذیری سیاسی، جامعه پذیری، ریاست جمهوری، انتخابات ریاست جمهوری

دانلود پایان نامه

نامزد را معین نمی کند بلکه نامزد، حزب خود را بر می گزیند. مثلاً در زمان جمهوری سوم فرانسه، برخی کاندیداها، مورد تأیید برخی از احزاب قرار می گرفتند. بدین ترتیب ابتکار عمل از جانب کاندیداها بود و از طریق استفاده از عنوان حزب، برای به دست آوردن موفقیت و ایجاد شانس بیشتر پیروزی، تلاش می کردند. در حوزه های وسیع انتخابیه، استفاده از عنوان حزبی(مثلاً عنوان حزب کارگر) عامل اساسی اخذ رأی می گردد، در حالی که در حوزه های کوچک، عنوان حزبی جنبه ثانوی و فرعی دارد.
به هر حال درجه نفوذ احزاب در بین نامزدها، تابع عوامل متعددی است که در این میان عوامل حقوقی و از جمله قوانین، تأثیر مستقیمی دارند. قوانین می توانند برای حزب حق انحصاری بشناسند، یا امتیازات گوناگونی به حزب بدهند.
ذکر یک نکته هم در اینجا حائز اهمیت است و آن اینکه ممکن است برخی از اعضای حزب با بعضی از نامزدهایی که حزب متبوع آنها معرفی نموده، موافق نباشند اما چون از طرف حزب نامزد شده اند، به آنان رأی می دهند و این چنین رأی دادن از نمونه های روشن انضباط حزبی است. به بیان دیگر، رأی برای برنامه و حزب است و نه شخص.
ج- نقش احزاب در ایجاد ارتباط بین رأی دهندگان و نمایندگان مجلس و تنظیم امور پارلمانی نمایندگان
یکی از مهمترین نقشهای احزاب ایجاد یک پل ارتباطی بین شهروندان و نمایندگان احزاب سیاسی و تنظیم و تنسیق رفتار و مواضع نمایندگان با خواسته های مردمی و وعده های انتخاباتی آنان در قبل از برگزاری انتخابات پارلمانی است.
ایجاد یک گروه پارلمانی از تفرقه آراء و دور شدن نمایندگان از شعارهای انتخاباتی آنها جلوگیری می کند. نظارت حزب بر روی موضع گیری نمایندگان خود بر حسب هر حزب متفاوت است. در انگلستان، احزاب از طریق ناظری که به آن ویپ می گویند نظارت دقیقی بر رفتار و موضع گیری نمایندگان اعمال می کنند، در حالی که در فرانسه چنین نظارتی وجود ندارد و احزاب تصفیه خود را با نمایندگان به دور بعدی انتخابات موکول می کنند. نکته دیگر اینکه رأی دهندگان پس از انتخاب نماینده خود هیچ گونه دسترسی و نظارتی بر افعال او ندارند، در حالی که حزب پل رابطی است که رابطه مستمری را بین نماینده و رأی دهنده برقرار می سازد.47
ارتباط بین حاکمان و شهروندان دو گونه است. یک نوع آن متمایل به پایین بوده و احزاب برای تأمین اهداف و مقاصد رهبران احزاب سیاسی تشکیل می شوند. نوع دیگر که به نظام نمایندگی معروف شده است در نظام های پارلمانی غرب که از نظام نمایندگی پیروی می کنند، حاکم است. چارچوب قوانین اساسی این کشورها مبتنی بر اصل نمایندگی نخبگان سیاسی بوده و فلسفه تشکیل احزاب سیاسی هم حکومت نخبگان بر جامعه است.48
احزاب سیاسی علاوه بر تنظیم و ترتیب اثر دادن به افکار عمومی در بیرون از پارلمان، پس از اتمام انتخابات پارلمانی و ورود نمایندگان به پارلمان، نقش کلیدی خود را در تنظیم امور پیچیده پارلمانی ایفا خواهند نمود.
احزاب با داشتن سازمان تخصصی و قومی در تمامی علوم و رشته ها که از گردهمایی اعضایش به وجود آمده، می تواند پشتوانه فکری بسیار با ارزش برای نمایندگان منتخب خود باشد و از افرادی که به قدرت راه می یابند، پشتیبانی فکری نمایند.
د- نظارت برانتخابات
امروزه در تمام دنیا جهت تأمین سلامت انتخابات، بر ضرورت نظارت بر انتخابات معترفند و کشورهای مختلف، هر کدام نهادی را متولی این امر مهم قرار داده اند تا جویندگان قدرت سیاسی نتوانند رأی مردم را در جهت منافع خود تغییر دهند. به طور مثال در انگلستان، مجلس عوام که متشکل از دو حزب عمده محافظه کار و کارگر است، امر نظارت بر انتخابات را بر عهده دارد. دعوی انتخاباتی نیز به دادگاه های عمومی که در زمان انتخابات به این امر اختصاص می یابند، ارجاع می گردد. البته ناگفته نماند که مؤسسات و نهادهای غیر حکومتی و غیر سیاسی، و نیز مطبوعات و رسانه ها در این قضیه از سهم قابل توجهی برخوردار می باشند.
نظارت بر انتخابات در کشورها، در اشکال متفاوت همچون از طریق پارلمان، دادگاه های ویژه یا عمومی، کمیسیون های مستقل انتخاباتی و یا یک نهاد بی طرف اعمال می شود. صرفنظر از نحوه نظارت، لازم توجه است که در صورتی می توان به نتیجه نیک نظارت امیدوار بود که «اعضای قوه ناظر» نسبت به انتخابات و نتیجه آن به هیچ وجه ذینفع نباشند؛ در غیر این صورت، امیدی به درستی جریان و نتیجه انتخابات نخواهد بود.49
در کشورهایی که در حال گذار به دموکراسی و وضعیت های انتقال قرار دارند، نظارت بر انتخابات از طریق نهادهای مستقل و بیم المللی به نحو مؤثرتری صورت می پذیرد و نظارت این گونه نهادها بر انتخابات این قبیل از کشورها منصفانه تر به نظر می رسد؛ مانند انتخابات پارلمانی لیبی بعد از سقوط معمر قذافی و انتخابات ریاست جمهوری افغانستان.
در ایران، شورای نگهبان قانون اساسی، نظارت بر انتخابات را بر عهده دارد.
نظارت بر نحوه رأی گیری و نظام انتخابات، موجب سلامت انتخابات و تضمین درستی آن می گردد، هر چه نظارت گسترده تر و پیچیده تر باشد، سلامتی و صحت انتخابات به نحو شایسته تری امکان پذیر می گردد.
آقای بشیریه این نظارت را در سه مرحله می داند:
«الف) نظارت بر مبارزات انتخاباتی از جهت بر خورداری تمام نامزدها از همه امکانات
ب) نظارت بر روند اخذ رأی و شمارش آراء به منظور کنترل صحت انتخابات
ج) نظارت بر شیوی اعمال و اجرای نتایج انتخابات در چرخش قدرت میان احزاب. »50

مطلب مرتبط :   دانلود پایان نامه ارشد درموردمجازات اسلامی، قانون مجازات اسلامی، قانون مجازات

چنانک
ه پیداست نظارت بر نحوه ی اخذ رأی و شمارش آراء و همین طور شیوه اعمال نتایج انتخابات از سوی یک فرد، امکان پذیر نیست. لذا توانایی و ظرفیت بالای حزب را می طلبد تا با اعضای آموزش دیده و تشکیلاتی بی شمار خود در سطح محلی و ملی بتواند این نظارت را اعمال کند و از سویی نیز در معرض وسوسه ها و فشارهای صاحبان قدرت و ثروت قرار نگیرند و با استفاده از آگاهی و تعهد خویش در پایبندی به جایگاه واقعی خویش، وفادار باشد.
از سوی دیگر، حزب با داشتن افراد آشنا به محل و حوزه های رأی گیری به راحتی می تواند از عهده این مهم بر آید و به جای فرستادن افراد نا آشنا و بدون تعهد و انگیزه، افراد واجد صفات لازم را مأمور و عهده دار این وظیفه خطیر بنماید. این امر به حزب و نامزدهای انتخابات، امید و اطمینان بیشتری می دهد.
به جهت ذینفع بودن احزاب و نامزدها در نتیجه انتخابات، اکثر قوانین انتخاباتی به آنها اجازه می دهند به طرق مقتضی بر فرآیند انتخابات نظارت نمایند تا پاسدار و تضمین بخش حقوق سیاسی و انتخاباتی خود باشند.
آنها فعالیت ها و عملکرد رقبای خود و مسئولین و مأمورین انتخاباتی را تحت نظارت خود قرار داده تا انتخابات، مطالبق با قوانین و مقررات برگزار شود. این نمایندگان ضمن این که حامی و حافظ منافع احزاب و نامزدهای مربوطه می باشند، نقش مهمی را در حفظ سلامت انتخابات و جلوگیری از بروز تخلفات، تقلبات و نقض احتمالی قوانین بر عهده دارند. در بیشتر کشور ها به این نمایندگان حق داده می شود تا کلیه اسناد مربوط به مراحل مختلف انتخابات را با امضاء خود، مورد تأیید یا رد قرار دهند و یک نسخه را نیز دریافت داشته و چنانچه اعتراض و یا شکایتی داشته باشند، می توانند مستقیماً یا از طریق نامزدها یا حزب خود مطرح نمایند.51
البته برای ایفای نقش احزاب در نظارت بر روند انتخابات بایستی در قانون انتخابات، راهکارهای قانونی مناسب پیش بینی و تعریف گردند.
گرچه بعید است بتوان منصفانه بودن هر انتخابات را با صرف توسل به آنچه در روز رأی گیری رخ داده است، معین کرد ولی به هر حال روند واقعی رأی گیری، شایان توجهی ویژه است. مسائلی همچون انداختن رأی به صندوق، امور زیر را مطرح می سازد: محل پایگاه های رأی گیری و امکان دسترسی مردم به آنها؛ حضور مأموران ذیصلاح آشنا به آیین رأی گیری؛ حضور نمایندگان احزاب؛ مخفی بودن عمل رأی دادن؛ امنیت صندوق های رأی؛ صحت و درستی روند شمارش آراء، و تبدیل آن به نتیجه سیاسی اصیل و واقعی.52
در اینجا نمونه هایی از نظارت بر انتخابات را در چند کشور، مورد بررسی قرار می دهیم.
نظارت بر انتخابات در انگلستان، عموماً یک نظارت پسینی است؛ به این معنا که، پیگیری و رسیدگی به موارد نقض قوانین انتخاباتی، بیشتر منوط به شکایت احزاب می باشد. نامزدهای انتخاباتی و احزاب سیاسی بر اساس قانون مجازند تا تحت شرایطی در روز رأی گیری، خود و یا نماینده ای را به عنوان ناظر و بازرس صندوق، معرفی کنند. این افراد مسئول نظارت بر صحت انتخابات و ضایع نشدن حق نامزد مورد نظر خود از طریق تقلب و تخلف انتخاباتی هستند.
با وجود ساز و کارها و تدابیری که به آنها اشاره شد، و نیز موارد تخلفات انتخاباتی که افشاء گردیده، تحلیلگران عرصه انتخابات در انگلستان ضمن اطمینان نسبی از صحت روند اجرایی این موضوع در کشور خود، بر این باورند که با پیچیده شدن رقابت های انتخاباتی و حوادث سالهای اخیر، به ویژه تحت تأثیر انتخابات پر زرق و برق به شیوه آمریکا، ضرورت حرکت و گذار از قوانین عمدتاً شفاهی و بر اساس رویه کنونی به قوانین مدون، مکتوب و دقیق در امر برگزاری انتخابات و نظارت بر آن بیش از پیش احساس می شود.
ساختار سیاسی انگلستان نشان میدهد به رغم آنکه این کشور دارای تجربه طولانی در امر نهاد سازی سیاسی در جهان است، در ساز و کارهای سیاسی در داخل کشور با مشکلاتی مواجه میباشد که یکی از این مشکلات کاهش نرخ مشارکت در انتخابات این کشور است؛ موضوعی که هنوز نهادهای سیاسی بریتانیا که مدعی گسترش دموکراسی هستند تا کنون نتوانستهاند راه برون رفتی برای آن بیابند. البته این ضعفها به معنای این نیست که نظام انتخاباتی انگلستان دارای نکات مثبتی نیست. همان گونه که پیش از این به برخی از این نکات اشاره شد، سیر تکاملی این نظام انتخاباتی حاوی نکات قابل اعتنایی است که میتواند در برگزاری انتخابات در سایر نقاط جهان مورد استفاده قرارگیرد. برای نمونه وقتی همه واجدین شرایط در انتخابات باید ثبتنام کنند و فقط در منطقهای که ثبتنام کردهاند حق دادن رأی دارند این اقدام میزان تقلب در انتخابات را بسیار کاهش میدهد و یا کنترل هزینههای تبلیغات انتخاباتی تا حدودی میتواند از نظر مالی در بین احزاب و نامزدها تعادل ایجاد کند. همچنین شیوههای جدید رأی دادن نیز از ابتکاراتی است که موجب تسهیل در رأی دادن می شود.
در ایران نیز بحث نظارت بر انتخابات از جمله مباحثی است که در چند سال اخیر به طور جدی در محافل سیاسی و مطبوعاتی جامعه ما مطرح گردیده و اشکالات حقوقی و سیاسی بسیاری نیز بر آن گرفته شده است. نقطه اوج این مطلب را می توان در قبل از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری سال 1388 و طرح مسأله کمیته صیانت از آراء از سوی احزاب و گروههای سیاسی اصلاح طلب، مشاهده نمود.
بدیهی است که هر چه نظارت احزاب و گروه های سیاسی بر روند اجرای انتخابات فزونی یابد، بالطبع؛ پذیرش نتیجه انتخابات از سوی آنها با تسامح و خویشتنداری بیشتری روبرو می شود و نسبت ب
ه حقوق و آزادی های سیاسی دیگران، الزام و تعهد بیشتری حاصل می گردد.
مبحث دوم- وظایف و عملکردهای غیر انتخاباتی یا کارکردهای آشکار احزاب
گفتار نخست- جامعه پذیری سیاسی53
جامعه پذیری سیاسی روندی آموزشی است که به انتقال هنجارها و رفتار پذیرفتنی نظام سیاسی مستقری، از نسلی به نسل دیگر کمک می کند. بنابراین هدف جامعه پذیری سیاسی تربیت یا پرورش افراد به صورتی است که اعضای کارآمد جامعه سیاسی باشند.54
احزاب سیاسی با تبلیغات سیاسی، مبارزه و فعالیت انتخاباتی، ارائه دیدگاههای خود در قالب بیانیه و مقالات و غیره و با فشرده کردن منافع سیاسی حول محور اندیشه های حزبی، نقش یک عامل مستقیم را در جامعه پذیری سیاسی در کنار سایر عوامل از قبیل خانواده، محیط کار و … بازی می کنند.
احزاب سیاسی در روند جامعه پذیری سیاسی و آموزش اعضای خود و مردم باعث افزایش اطلاعات و آگاهی آنها در مسائل مختلف می شوند. همه می دانیم «آگاهی مهمترین عنصر توسعه است، بالا بردن سطح آگاهی مردم با آموزش های مختلف و ابزارهای مدرن اطلاع رسانی… جزء وظایف همه کسانی

مطلب مرتبط :   پایان نامه رایگان درمورددینامیکی، نیروهای خارجی، عدم قطعیت

دیدگاهتان را بنویسید