سلسله مراتب کارکردی دانش

سلسله مراتب کارکردی دانش

علاوه بر تقسیم بندی‌های ذکر شده، دانش می‌تواند براساس کارکردهایی که دارد تقسیم بندی شود. دانش می‌تواند کارکرد توصیفی[1] داشته باشد و به بیان چه چیزی یک پدیده بپردازد. می‌تواند کارکرد فرایندی[2] داشته باشد و چگونگی انجام واقعه ای را توصیف کند یا می‌تواند کارکرد علت – معلولی داشته باشد و چرایی وقوع یک پدیده را تبیین سازد (زاک[3]، 1999).این تقسیم بندی توسط کوئین و همکارانش [4]در مورد دانش حرفه ای یک سازمان به کار گرفته شده است. ایشان دانش حرفه ای در یک سازمـان، به ترتیب صعودی اهمیت و در چهار سطح کارکردی تعریف کرده اند:

دانش درک یا دانستن چیزها[5]: از طریق آموزش رسمی‌به دست می‌آید. این سطح از دانش، برای سازمان ضروری است، لیکن برای موفقیت تجاری کافی نیست.

مهارت پیشرفته یا دانستن چگونـــــــگی ها[6]: تبدیل آموخته‌های کتابی به اجرای اثربخش. توانایی به کارگیری اصول علمی‌یک رشته در دنیای پیچیده واقعی.این سطح از دانش برای سازمان ارزش افزوده زیادی به دنبال می‌آورد.

فهم سیستم ها یا دانستن چراها[7]: دانش عمیق از چگونگی و روابط علت – معلولی یک رشته علمی. این دانش به افراد حرفه ای اجازه می‌دهد تا از سطح اجرای وظایف فراتر روند و به حل مسایل وسیع تر و پیچیده تر بپردازند و ارزشی فوق العاده را برای سازمانها ایجاد کنند.

خلاقیت خودانگیخته یا توجه به چراها[8] : شامل انگیزه، اشتیـاق و تطبیـق برای موفقیـت می‌شود.گروه‌هایی که این خصوصیت را دارند معمولاً نتایج بهتری از گروه‌های با ســــرمایه فیزیکی بیشتر تولید می‌کنند. بدون این خصوصیت، دانش حرفه ای سازمان ممکن است دچار رخوت شود و از تغییر و بهبود در جهت تطابق با الزامات محیط پیرامونی باز بماند.

مطلب مرتبط :   آمبودزمان ها و اشتراکات بینشان

کوئین اظهار می‌دارد که سه سطح اول دانش حرفه ای می‌تواند در سیستم‌های سازمان، پایگاه‌های داده یا فناوری‌های عملیاتی موجود باشد؛ اما سطح چهارم مرتبط با فرهنگ سازمانی است. وی همچنین خاطرنشان می‌کند که اکثر سازمان‌ها تمرکز آموزشی خود را روی سطح اول می‌گذارند و کمتر به سطوح بالاتر می‌پردازند.

[1] . DECLARATIVE

[2] . PROCEDURAL

[3] . ZACK, 1999

[4] . QUINN ET AL., 1996

[5] . KNOW – WHAT

[6] . KNOW – HOW

[7] . KNOW – WHY

[8] . CARE – WHY