تحقیق رایگان با موضوع منابع طبیعی، بیماری هلندی، آزادی بیان، منابع مالی

کشورها حاضر به سرمایه‌گذاری مادی و حمایت در بسیاری از حوزه‌های رقابت منطقه‌ای هستند، با این حال تمایلی به مشارکت و رویارویی مستقیم ندارند. یکی دیگر از ویژگی‌های این رژیم‌ها آن است که هیچ سابقه‌ای در برخورد مستقیم یا غیرمستقیم با اسرائیل ندارند و به رغم برخی موضع‌گیری‌ها و اظهارات، هیچ‌گاه وارد برخورد مستقیم با اسرائیل یا حمایت از گروه‌هایی که برخورد مستقیمی با اسرائیل دارند، نمی‌شوند.
ویژگی چهارم ائتلاف مورد اشاره این است که این رژیم‌های محافظه‌کار و سنتی، تلاش می‌کنند تا تعریف جدیدی از دموکراسی ارائه دهند. در این رویکرد به دموکراسی، بیشتر بر مفهوم آزادی بیان تأکید می‌شود، با این حال این نوع آزادی نیز تعریف محدودی دارد. به عنوان نمونه در عربستان سعودی، آزادی بیان به اظهارات مربوط به سایر کشورها معطوف است و مسائل داخلی و به خصوص حوزه پادشاه نباید مورد پرسش واقع شود. ویژگی پنجم اعضای این ائتلاف آن است که در جهت سقوط نظام‌های سیاسی و وضع موجود تلاش نمی‌کنند. تنها استثنا در این خصوص سوریه است و نوع رویکردهای مربوط به سوریه نیز عمدتاً از رقابت‌های عربستان سعودی با سایر بازیگران منطقه‌ای، به خصوص ایران و عراق، ناشی می‌شود.
محور دوم در حال شکل‌گیری در منطقه شامل مجموعه کشورهای دچار تحولی است که با توجه به نوعی شرایط و سرنوشت مشابه، نوعی هم‌اندیشی و هم‌گرایی در بین آنها وجود دارد. این محور شامل کشورهای مختلف است و با چالش‌ها و مسائل متعدد نیز روبروست. در این محور سوریه با مناقشات و درگیری‌های جدی داخلی به همراه مداخلات خارجی مواجه است که نقش این کشور را تضعیف می‌کند. تونس و مصر چالش‌های مهمی را پیش‌رو دارند که یکی از آنها مناقشه و رقابت زود هنگام لائیک‌ها و اسلام‌گراهاست.
در محور کشورهای در حال تحول، مصر از جایگاه مرکزی و مهمی برخوردار است که از پیشینه تمدنی و توانمندی‌های سیاسی و همچنین موقعیت استراتژیک آن کشور ناشی می‌شود. مصر کشوری پیشتاز در تحولات جهان عرب از جمله مسائل اعراب و اسرائیل محسوب می‌شود و در حال حاضر، تلاش می‌کند تا نوعی هویت مدنی جدید متعادل را خلق کند. این کشور می‌کوشد تا تعریف جدیدی از رابطه دموکراسی و اسلام غیرسنتی ارائه دهد و به کانون کشورهای این محور تبدیل شود. مصر در حال الگوسازی و ارائه الگوی جدیدی از روابط با آمریکا و اسرائیل و به خصوص تشکیل جبهه جدیدی از ایستادگی یا ممانعت در جهان عرب است. البته محور دوم، با چالش‌های دیگری مانند چالش‌های اقتصادی مواجه خواهد شد.
2-5- نفرین نفت
اثر مخرب وابستگی دولت ها به در آمد منابع طبیعی سال ها است که مورد توجه قرار گرفته است مهم ترین نمونه تاریخی این رویداد مربوط به قرن 16وسرریز شدن حجم عظیم از طللای غارت شده از امریکا به صندوق حکومت اسپانیا بود اثر سویی که این منابع ثروت به همراه داشت چنان بود که اسپانیا پس از چهار قرن هنوز نتوانسته کاملا از عواقب سلسه حوادث بحرانی که ایجاد شد نجات یابد .
اولین فردی که به اثر جامع افزایش قیمت منابع طبیعی بر تغییر ساختار کشورهای پرداخت ریچارداوتی بود اودر سال 1993کتابی تحت عنوان پایدار نمودن توسعه در کشورهای متکی بر منابع معدنی نظریه ی نفرین منابع منتشر کرد که در ان به آثار مخربی که افزایش قیمت منابع طبیعی بر روند توسعه ی کشورهای صادر کننده این منابع اعمال می کند پرداخت.53 او کسی است که برای اولین بارعبارت نفرین منابع را ابداع کرد این عبارت وعبارت متناظر نفرین نفت54 جایگاه خاصی در مباحث اقتصادی یافته است در سال 1995مطالعه ای توسط جفری ساکز از دانشگاه کامبیا انجام شد که نشان میداد عملکرد کشورهای صادر کننده ی مواد خام در امر توسعه ی اقتصادی به نحومحسوسی بدتر از کشورهایی بوده است که از نظر منابع فقیر تر بوده اند.55 این نتیجه را با آزمون به حساب آورند سابقه ی تاریخی در امد سرانه وموقعیت جغرافیائی نیز محک زد واستنتاج کرد که حتی احتساب این عوامل نیجه ی منفی بودن رابطه ی بین افزایش قیمت منابع طبیعی ورشد اقتصادی کشورها قابل طرح است.
مطالعات متعددی نیز در مورد اثر افزایش قیمت منابع در کشورهابر ساختار حکومت ونهاد های سیاسی انجام شده است از جمله می توان به مطالعه میشل راس اشاره کرد او اساس مطالعه 113کشوربین سال های 1971-1997نتیجه گیری می کند که افزایش اتکاء دولت ها به منابع طبیعی سبب می شود که آن دولت ها به سمت دموکراسی تمایل کمتری از خود نشان دهند.56
یکی از مهم ترین کتاب های که در این مورد نوشته شده است کتاب پارادوکس وفور رونق نفتی وحکومت های نفتی تالیف تری لین کارل است که در سال 1997به چاپ رسید.57 این کتاب در جستجوی جوابی استبرای این واقعه ی تاریخی که کلیه کشورهای عمده صادر کننده ی نفت بعد از افزایش قیمت نفت در دهه 1970و وفور در آمد بی سابقه برای دولت های آنها این کشورها با بحران های سیاسی اجتماعی واقتصادی بی سابقه ودهشتناکی روبه روشدند.
در هنگام افزایش درآمد های ناشی از افزایش قیمت نفت رهبران این کشورها هر کدام اهداف وجاه طلبی های خاص خود را موعظه وپیگیری کردند رئیس جمهور ونزوئلا کالوس اندرز پرز رود ریگز58- که در اولین موج افزایش قیمت نفت بین سال های 1973-1979رئیس جمهوری ونزوئلا شد ادعا می کرد که به زودی قدرت بزرگ آمریکای لاتین خواهد شد وشعار ونزوئلای بزرگ را بر سر زبان مردم انداخت.59 او چنین مطرح می کرد که حتی امریکا در همه ی زمینه ها به ونزوئلا وابسته
خواهد شد صدام حسین به دنبال رهبری شعب العربی بود واینکه با سازماندهی حزب بعث وخرید های نظامی کلان قدرت شماره یک منطقه شود.
2-5-1- اثر نفرین نفت
پدیده ی نفرین منابع در اصطلاح به اثر چند جانبه ی مخربی که ازمحل افزایش قیمت نفت وسایر منابع طبیعی بر حیات اقتصادی اجتماعی وسیاسی جوامع صادر کننده ی اعمال می شود اطلاق می گردد برای این پدیده که عمدتا در مورد کشورهای بزرگ صادر کننده ی مواد معدنی مشاهده میشود دلائل مختلفی مطرح شده است اقتصاد دانان ابتدا مسئله بیماری هلندی را مطرح کردند این موضوع گرچه بسیار گویا است لکن تمام اجزاء آثار اجتماعی وسیاسی که ایجاد می شود را پوشش نمی دهد به همین دلیل نیز بسیاری از محققین نظریه هایی را توسعه دادند که وجوه مزبور را به صورت جامع تر توضیح دهد این نظریه ها در مطالعات آماری مختلف مورد آزمون قرار گرفت ودر قسمت بعدی این نظریه ها به اجمال توضیح داده می شود.
2-5-1-1- اثر هزینه ای60
هنگامی که در آمد دولت از محل صادرات نفت حاصل می شود ونهادهای دموکراتیک برای نظارت برآن موجود نیست این منابع بر اساس اولویت های دولت هزینه می شود در این شرایط دولت ها این در آمدها را در جهت تقویت گروه های اجتماعی مدافع خود هزینه می کنند ونیروهای اجتماعی منتقد ومعارض را در ضعف نگه می دارند اثر هزینه ای ابعاد دیگری نیز دارد برای مثال هزینه های دولتی در مراکز شهری انجام می شود چون ذی نفعان حکومت در شهر ها هستند برداشت وصدور منابع معمولا توسط تکنولوژی خارجی و ماشین آلات وارداتی ونیروی کار متخصص محدود انجام می شود بنابراین اثر توسعه بالادستی وپایین دستی فراهم نمی کنند معمولا در کشورهای صادر کننده ی نفت ومناطق نفت خیز دارای جمعیت فقیر بوده ومناطق روستایی وعقب مانده باقی می ماند لکن چند شهر حکومتی به طور غیر متناسب رشد کرده ومحل تمرکز ثروت می شوند.
2-5-1-1- اثر بر تشکیل گروه ها 61
منابع حاصل از صادرات نفت توسط دولت ها برای جلوگیری از شکل گیری تشکل های مستقل می شوند خصوصا گروه هایی میشودکه متقاضی حقوق سیاسی هستند در غیاب چنین منابعی امکانات گروه های سیاسی برای تشکیل نهادهای سیاسی واجتماعی کمتر است .
2-5-1-2- اثر سرکوب62
در آمد های حاصل از منابع طبیعی برای دولت ها امکان تشکیل گروه های نظامی وشبه نظامی پرداخت های جذاب به این گروه ها ومسلح وتجهیز کردن این گروه ها را فراهم می کندبه گونه ای که این گروه ها از قدرت حاکم دفاع کرده منتقدین ومخالفین را سرکوب وبه تدریج رژیم های استبدادی را به کشور های خود مسلط وامکان تحول وبهبود صلح امیز نظام سیاسی را منتفی می کنند .
2-5-1-3- اثر بر مدرن سازی 63
حکومت های دارای درامد قابل ملاحظه از محل منابع نیازی به استفاده از تخصص نمی بینند به دلیل اینکه نیاز های خود را از طریق صرف در آمدهای حاصل از صادرات منابع برطرف نمی کنند وضرورتی برای بهبود کارایی نمی بینند وعدم کارایی را باصرف در آمد های سهل الوصول می پوشانند مدیریت سازمان ها وشرکت ها وادارات را به افراد مورد اعتماد خود وبی لیاقت می شپارند چون این دولت ها نسبت به افراد شایسته بی اعتماد هستند زیرا افراد دارای شایستگی تخصصی دارای توان چانه زنی وسازمان دهی وارتباط قوی نیز هستند ومی توانند مراکز قدرت خاص خود را ایجاد کنند با خذف این گونه افراد حکومت ها کشور را از نیروهای کار آمد بی بهره کرده ودامنه وغنای توسعه ی کشور را محدود می کنند.
2-5-1-4- بی ثباتی در آمدی64
بی ثباتی درامد ناشی از نوسانات قیمت نفت امکان برنامه ریزی مستمر وپایدار را برای دولت ها منتفی می کند سبب می شود که در زمان رونق در امدی پروژه های نسنجیده شروع شود ودر زمان رکورد درآمدی پروژه های غیر سیاسی رها گردد این امر خود در ضایع شدن منابع تاثیر به سزایی دارد.65
2-6- در آمد های نفتی وبروز بیماری هلندی66
واژه ی بیماری هلندی در سال 1997توسط مجله Economist برای توصیف رکودبخش صنعت در هلند بعداز کشف منابع گاز طبیعی در دهه ی 1960در دریای شمال وافزایش شتابان در آمد های ارزی ناشی از آن در این کشور به کار گرفته شد با تزریق این در آمد های ارزی کلان به اقتصاد هلند در دههی 1960واوایل دههی 1970یعنی حدود 10الی 15سال بسیاری از صنایع مهم این کشور از بین رفتند یاقدرت رقابت بین المللی خود را از دست دادند مانند شرکت فلیپس هلند دولت هلند برای مقابله با این پدیده ی زیانبار دست به سیاست های متعدد اقتصادی زد که عمدتا نتیجه بخش نبود وجبران مافات نشد به همین خاطر بعد از سال 1977هرگاه چنین پدیده هایی در اقتصاد یک کشور رخ دهد اصطلاحا به آن بیماری هلند گفته می شود .بیماری هلند یک مفهوم اقتصادی است که در ان تلاش می شود رابطه ی بین افزایش سریع درامد های ارزی ناشی از بهره برداری زیاد از منابع طبیعی فروش منابع طبیعی ورکورد در بخش صنعت وکشاورزی را در یک کشور توضیح دهد نام علمی مناسبی که می توان بر بیکاری هلندی نهاد رونق در اقتصاد کالاهای مبادله پذیرکالاهایی که قیمت شان در درون کشور از طریق عرضه وتقاضای جهانی تعیین می گردد است که مترادف با رخوت در اقتصاد بخش کالا های صنعتی صادراتی کالاهایی که قیمت هایشان در خارج از کشور از طریق هزینه تمام شده آن در داخل کشور تعیین می گردد است بیماری هلندی بیانگر وضعیتی است که افزایش سریع در امد های ارزی ناشی از فروش منابع طبیعی وبهبودتراز تجاری می تواند تولید اقتصاد ملی در بخش صنعت وکشاورزی را دچار بحران رکود کند .این اتفاق به علت افزایش نرخ برابی پول
ملی در برابر ارزهای خارجی صورت می گیرد که بخش صنعت وکشاورزی را در رقابت با سایر تولید کنندگان جهانی تضعیف می کند .در حالی که اسین بیماری اغلب مربوط به اکتشاف منابع طبیعی نفت وگاز می شود ولی می تواند با هر فعالیت توسعه ای که نتیجه اش ورود بی رویه ارز خارجی شود پدیدار گردد مانند نوسان شدید در قیمت منابع طبیعی از جمله نفت وگاز کمک پولی زیاد خارجی یا سرمایه گذاری گشترده مستقیم خارجی .

مطلب مرتبط :   پایان نامه ارشد رایگان با موضوعایالات متحده، تجارت بین الملل، هیئت مدیره، تحریم های اقتصادی

2-7-رابطه نفت و دموکراسی
به نظر می رسد، در حکومت هایی که منابع مالی شان از درآمدهای نفتی تامین می شود و بودجه های بزرگتری دارند؛ احتمال اقتدارگرایی افزایش می یابد. در حکومت هایی که منابع مالی شان از مالیات تامین
می شود و این منابع نسبت به گروه اول کوچک اند؛ احتمال دموکراسی بیشتر می شود. رابرت بارو برای دولت هایی که حداقل دو سوم درآمد « عوامل تعیین کننده دموکراسی» اقتصاددان معروف در مقاله صادراتی شان از نفت است و نیز یک درصد صادرات نفت جهان را در اختیار دارند یک متغیر مجازی معرفی می

دیدگاهتان را بنویسید